محققان چینی نوعی خزه صحرایی را شناسایی کردهاند که در طیف وسیعی از شرایط آبوهوایی سخت، از قطب جنوب تا بیابان موهاوی، رشد میکند و بر اساس آزمایشهای آزمایشگاهی میتواند در سطح مریخ نیز بدون نیاز به گلخانه زنده بماند.
بر اساس گزارشی از گاردین و مقالهای منتشرشده در ژورنال ذا اینوووشن، تیم پژوهشگاه آکادمی علوم چین توضیح داده است که خزهای با نام علمی سینتریشیا کانینرویس در برابر خشکسالی شدید، تشعشعات خورشیدی خطرناک و دماهای بسیار پایین که در سیاره مریخ حاکم است، مقاومت نشان میدهد.
پروفسور استوارت مکدانیل، متخصص خزه در دانشگاه فلوریدا، در ارتباط با این پژوهش بیان کرده است پرورش گیاهان زمینی بخش اساسی هر مأموریت فضایی طولانیمدت است، زیرا گیاهان دیاکسیدکربن و آب را به اکسیژن و کربوهیدرات تبدیل میکنند. اگرچه این خزه خوراکی نیست، اما میتواند در فضا نقشهای حیاتی دیگری را ایفا نماید.
محققان در مطالعه جدید خود نشان دادهاند که خزههای صحرایی نه تنها در شرایط سخت باقی میمانند، بلکه از حالت کمآبی به کامل نیز میتوانند به سرعت بازیابی شوند. این خزهها پس از پنج سال در دمای منفی هشتاد درجه سانتیگراد و تا سی روز در دمای منفی صد و نود و شش درجه سانتیگراد، و همچنین پس از تعرض با پرتوهای گاما، وقتی به شرایط رشد طبیعی بازگردانده شدند، توانستند بافتهای خود را بازسازی کنند.
تیم علمی شرایط مریخ را از نظر فشار جوی، دما، ترکیب گازی و تشعشع فرابنفش همانندسازی کرد و مشاهده کرد که این خزه در محیط شبیهسازیشده مریخ زنده میماند و پس از بازگشت به شرایط طبیعی مجددا رشد میکند.
با توجه به اینکه اکثر گیاهان تنشهای سفرهای فضایی را تحمل نمیکنند، محققان امیدوارند در آینده بتوانند این خزهها را به مریخ یا ماه بفرستند تا مبنای کلنیسازی در آن سیارات قرار گیرند.
با این حال محققان تأکید میکنند که این آزمایشها تنها اولین قدم مهم در این مسیر است و هنوز مشخص نیست که این خزه بتواند در مریخ منبع اکسیژن باشد، زیرا احتمالا در بافت خاک مریخ قادر به تکثیر نخواهد بود. همچنین در این پژوهش خاک مریخ واقعی استفاده نشده و خزه برای رشد به آب نیاز دارد؛ بنابراین با قطعیت نمیتوان گفت در شرایط واقعی سیاره سرخ چگونه رفتار خواهد کرد.
