آیا فردی که یکبار در رابطه خیانت کرده، احتمال تکرار این رفتار را دارد؟ یک تحقیق جدید منتشر شده در مجله معتبر «ژورنال شخصیت و روانشناسی اجتماعی» (Journal of Personality and Social Psychology) به این پرسش اساسی پاسخ داده و نتایج قابلتوجهی ارائه کرده است. در این مقاله، یافتههای این پژوهش را مرور میکنیم و به بررسی این موضوع میپردازیم که آیا خیانت یک رویداد تصادفی است یا ریشه در ساختار شخصیتی فرد دارد.
آیا خیانت یک ویژگی پایدار شخصیتی است؟
یکی از پرسشهای کلیدی در روانشناسی این است که رفتارهای غیراخلاقی مانند خیانت، تنها در شرایط خاصی رخ میدهند یا نشاندهنده یک ویژگی شخصیتی ثابت هستند؟ تحقیقی تحت رهبری ایزابل تیلمن از مؤسسه ماکس پلانک در آلمان با عنوان «خیانت، خیانت، تکرار: در مورد تداوم رفتار غیرصادقانه در موقعیتهای مشابه» به این موضوع پرداخته است. این مطالعه با بررسی رفتار بیش از ۲۹۰۰ داوطلب در طول چند سال، به دنبال پاسخ به این سوال بود که آیا افرادی که یکبار خیانت کردهاند، احتمال بیشتری برای تکرار این کار دارند؟
نتایج یک تحقیق جامع
در این پژوهش، شرکتکنندگان در سه آزمون متمایز شرکت کردند که هر کدام برای سنجش صداقت و رفتار غیرصادقانه طراحی شده بودند:
🔗 بیشتر بخوانید: خیانت مجدد همسر: آیا همسر شما مجدد خیانت میکند؟_اسکوار
۱. بازی ذهنی (Mind Game):
داوطلبان باید عددی بین ۱ تا ۸ را روی کاغذ بنویسند و سپس آن را با عددی تصادفی که روی نمایشگر ظاهر میشد مقایسه میکردند. در صورت تطابق، ۲ یورو جایزه دریافت میکردند. محققان امکان بررسی صحت پاسخها را نداشتند؛ بنابراین داوطلبان میتوانستند به راحتی با گفتن «بله» پول بگیرند.
۲. آزمون پرتاب سکه (Coin-Toss Task):
شرکتکنندگان باید یک طرف سکه (شیر یا خط) را انتخاب کرده و سپس سکه را سه بار پرتاب میکردند. اگر هر سه پرتاب با انتخاب آنها همخوانی داشت، ۲ یورو جایزه میگرفتند. همانند آزمون قبل، امکان تایید صحت جوابها وجود نداشت.
۳. آزمون قرعهکشی (Lottery Task):
سه سال پس از آزمونهای قبل، داوطلبان باید ماه تولد مادر خود را با ماهی که به صورت تصادفی به آنها نشان داده میشد مقایسه کنند. در صورت تطابق، ۵ یورو جایزه دریافت میکردند. باز هم، پاسخها قابل تأیید نبودند.
🔗 بیشتر بخوانید: کمیسیون بورس آمریکا شکایت خود علیه بایننس را بعد گرفت_اسکوار
تحلیل نتایج
یافتهها نشان داد که رفتار غیرصادقانه در میان داوطلبان بسیار رایج بود:
- در بازی ذهنی، ۳۲ درصد از داوطلبان پاسخ «بله» دادند، در حالی که اگر همه صادق بودند، انتظار میرفت تنها ۱۲.۵ درصد این پاسخ را بدهند.
- در آزمون پرتاب سکه، ۲۲ درصد پاسخ «بله» دادند، در مقایسه با ۱۲.۵ درصد مورد انتظار.
- در آزمون قرعهکشی، ۵۰ درصد پاسخ «بله» دادند، در حالی که احتمال واقعی تنها ۸.۳ درصد بود.
این نتایج نشان میدهد تعداد زیادی از داوطلبان برای کسب درآمد بیشتر، دروغ گفتهاند. افرادی که در یک آزمون خیانت کرده بودند، با احتمال بالا در آزمونهای دیگر نیز این رفتار را تکرار کردند. برای مثال، اگر فردی در بازی ذهنی غیرصادق بود، احتمال اینکه در آزمون پرتاب سکه نیز غیرصادق باشد ۴۳.۸ درصد بود؛ در حالی که این احتمال برای افراد صادق تنها ۳.۶ درصد بود.
رابطه خیانت با ویژگیهای شخصیتی
محققان دریافتند که ویژگیهای شخصیتی تاریک، مانند نارسسیسم، روانپریشی، خودمحوری و ماکیاولیسم، همبستگی قوی با رفتار غیرصادقانه مداوم دارند. افرادی که امتیاز بالاتری در این ویژگیها داشتند، احتمال بیشتری داشتند که در چندین آزمون خیانت کنند.
🔗 بیشتر بخوانید: بهترین زمان برای خرید گل ولنتاین: چند روز سریعتر بخرید!_اسکوار
آیا همسر خیانتکار مجدداً خیانت میکند؟
این پرسش اهمیت بسیار زیادی دارد. صرفنظر از تعریف امنیت عاطفی، ترس از تکرار خیانت روان فرد را آشفته میکند. یافتهها مشخص میکنند که خیانت، چه در روابط عاطفی و چه در موقعیتهای دیگر مانند بازیها یا مسائل مالی، میتواند نشاندهنده یک الگوی رفتاری پایدار باشد. اگر همسر شما یکبار خیانت کرده است، احتمال تکرار این کار توسط او، بهویژه اگر ویژگیهای شخصیتی منفی در او برجسته باشد، بالاست. بیشک، تغییر و تحول غیرممکن نیست؛ اما رفتار غیرصادقانه در بسیاری از موارد یکبار اتفاق نمیافتد و پتانسیل تکرار دارد.
چگونه با خیانت همسر برخورد کنیم؟
- جویای مشاوره و درمان: گفتگو با یک مشاور زوجین میتواند به درک ریشههای خیانت و بازسازی اعتماد کمک کند.
- بررسی الگوهای رفتاری: به رفتارهای همسر خود در موقعیتهای دیگر دقت کنید. آیا او در حوزههای دیگر نیز غیرصادقانه عمل میکند؟
- تعیین مرزها: اگر تصمیم به ادامه رابطه دارید، تعیین مرزهای شفاف و توافق بر سر ارزشهای مشترک میتواند از تکرار خیانت پیشگیری کند.
نتیجهگیری: خیانت، تصادفی است یا الگوی تکراری؟
تحقیقات متعدد نشان میدهند که خیانت بیشتر یک رویداد تصادفی نیست، بلکه میتواند بخشی از شخصیت فرد باشد. اگر با خیانت همسرتان روبرو هستید، با آگاهی و مشورت با متخصصان، تصمیمات آگاهانهای برای آینده رابطه خود بگیرید.
منابع:
Thielmann, I., et al. (2025). Cheat, cheat, repeat: On the consistency of dishonest behavior in structurally comparable situations. Journal of Personality and Social Psychology.
منبع: psychologytoday
