>> هشت مقصد دیدنی مریخ برای سفرهای آینده؛ از آتشفشانهای غولپیکر تا درههای اسرارآمیز > مریخ سیارهای پر از تضادها و مناظر شگفتانگیز است که در آینده نه چندان دور میتواند به یکی از جذابترین مقاصد تفریحی بشر تبدیل شود. از آتشفشانهای عظیم که سقف منظومه شمسی را به چالش میکشند، تا درههای عمیق و قطبهای یخی با طیف وسیعی از پدیدههای زمینشناختی، سیاره سرخ پتانسیل بینظیری برای گردشگری فضایی دارد.
در این مقاله هشت مکان منحصر به فرد مریخ را که میتوانند در برنامههای آخر هفته مسافران مریخی آینده گنجانده شوند، بررسی میکنیم. ۱. المپوس مونس؛ بلندترین آتشفشان منظومه شمسی اولین و مشهورترین مقصد گردشگری مریخ، المپوس مونس است که عنوان بلندترین کوه آتشفشانی در کل منظومه شمسی را دارد. این غول آتشفشانی در ناحیه تارسیس قرار گرفته و پهنهای تقریبا برابر با ایالت آریزونا را در بر میگیرد.
ارتفاع آن به حدود ۲۱ کیلومتر میرسد که تقریباً سه برابر ارتفاع کوهر اُورِست در زمین است. سازمان فضایی ناسا المپوس مونس را یک تپه آتشفشانی میداند که در اثر خزیدن آهسته گدازههای بازولتیک شکل گرفته است. به همین دلیل شیبهای آن بسیار ملایم هستند و صعود به قله برای کوهنوردان مریخی کار دشواری نخواهد بود.
در اوج این کوه، یک کالدرا (دایره آتشفشانی) با عمق ۸۵ کیلومتر وجود دارد که در گذشته پر از ماگما بوده و منظر فوقالعادهای را برای بازدیدکنندگان فراهم میکند. ۲. آتشفشانهای تارسیس؛ مجموعهای از غولهای خاموش در حومه المپوس مونس، پهنه تارسیس میزبان ۱۲ آتشفشان غولپیکر دیگر است که در محدودهای به عرض ۴ هزار کیلومتر پراکنده شدهاند.
این آتشفشانها نیز به دلیل گرانش ضعیفتر مریخ (تقریباً یکسوم زمین)، ارتفاعات بسیار بیشتری نسبت به همتایان زمینی خود یافتهاند. دانشمندان برآورد میکنند این سازهها ممکن است تا دو میلیارد سال پیش یا نیمی از عمر مریخ، فعال بوده و فوران داشته باشند.
تصاویر ثبت شده توسط پیشگام وایکینگ ۱ در سال ۱۹۸۰، سه قله آتشفشانی برجسته در شرق تارسیس را نشان میدهد پاوونیس مونس، اسکریئوس مونس و آرسیا مونس که هر کدام ارتفاعی حدود ۲۵ کیلومتری دارند. بازدید از این مجموعه آتشفشانی، تجربهای بینظیر از مقیاسهای عظیم زمینشناسی را به مسافران میدهد.
دره والس مارینریس؛ بزرگترین شکاف منظومه شمسی مریخ تنها خانه آتشفشانهای بزرگ نیست، بلکه بزرگترین دره منظومه شمسی یعنی والس مارینریس را نیز در خود جای داده است. این دره عظیم با طول تقریبی ۳۰۰۰ کیلومتر، تقریباً چهار برابر طول گرند کانیون در آریزونا است. گرند کانیون زمینی طولی حدود ۸۰۰ کیلومتر دارد، در حالی که والس مارینریس پهنه وسیعی از استوای مریخ را بریده است.
مکانیزم دقیق شکلگیری این دره هنوز قطعی نشده، اما نظریه غالب این است که برآمدن پهنه تارسیس و حرکت گدازههای زیرین، باعث کشسانی و شکستگی پوسته شده و در نتیجه شکلگیری این درههای عظیم شده است. گردش در لبههای این شکاف عظیم، دیدی فراموشنشدنی از لایههای رسوبی و تاریخچه زمینشناختی سیاره سرخ ارائه میدهد. ۴. قطبهای یخی شمال و جنوب؛ نمایشگاه طبیعت یخزده مریخ دو قطب یخی متمایز دارد که ترکیبات متفاوتی را در خود جای دادهاند.
قطب شمال که توسط فرودگر فونیکس در سال ۲۰۰۸ از نزدیک مورد مطالعه قرار گرفت، و قطب جنوب که از طریق مدارگردها پایش میشود، هر دو نمایشی شگفتانگیز از چرخههای فصلی سیاره سرخ هستند. به گزارش ناسا، در فصل زمستان دما به حدی کاهش مییابد که دیاکسید کربن اتمسفر به صورت یخ خشک (یخ کربن) بر روی سطح متراکم میشود. با فرا رسیدن تابستان، این یخ تصعید شده و به اتمسفر بازمیگردد.
در نیمکره شمالی کلاهک یخ کربن به طور کامل ناپدید شده و یک کلاهک یخ آب باقی میماند، در حالی که در نیمکره جنوبی بخشی از یخ کربن ماندگار میماند. این پویایی باعث ایجاد بادهای قوی و تغییرات جوی چشمگیر میشود که میتواند مقصد جذابی برای رصد پدیدههای هواشناختی باشد.
دهانه گیل و کوه شارپ؛ آرشیو تاریخچه آب و حیات دهانه گیل به شهرت جهانی رسید وقتی که مریخنورد کنجکاوی در سال ۲۰۱۲ در آن فرود آمد. این دهانه یکی از بهترین مکانها برای درک تاریخچه آب در مریخ است. کنجکاوی شواهد قاطعی از وجود رودخانهای خروشان در گذشته که در بستر این دهانه جاری بوده، کشف کرده است. سپس این ربات به سمت کوه شارپ (ایئولیس مونس) در مرکز دهانه حرکت کرد تا لایههای رسوبی را بررسی نماید.
یافتن ترکیبات آلی پیچیده در سنگهای ۳.۵ میلیارد ساله و نوسانات فصلی غلظت متان در اتمسفر، امیدها را برای وجود حیات میکروبی در گذشته مریخ تقویت کرده است. برای مسافران آینده، این منطقه فرصت منحصر به فردی برای مشاهده بسترهای خشکشده رودخانههای کهن و احتمالاً ردپاهای حیات کهن فراهم میکند. ۶. مدوسا فوسا؛ اثر باد یا سقوط بشقاب پرنده؟ ناحیه مدوسا فوسا یکی از रहस्यآلودترین و دیدنیترین مناظر مریخ است.
برخی ناظرین اولیه، اشکال بادی شکل گرفته در این منطقه را شبیه به حطام یک بشقاب پرنده میدانستند، اما توضیح علمی دقیقتر نشان میدهد که این ناحیه یک ذخیره آتشفشانی عظیم است که تقریباً یکپنجم مساحت ایالات متحده را پوشش میدهد. بادهای مریخی در طول میلیونها سال، رسوبات آتشفشانی را فرسایش داده و اشکال بادی منحصر به فرد و زیبایی را ایجاد کردهاند.
تحقیقات سال ۲۰۱۸ نشان میدهد این تشکیلات حاصل فورانهای آتشفشانی عظیماند که صدها برابر آتشفشانهای زمین بوده و بیش از ۵۰۰ میلیون سال پیش رخ دادهاند. این فورانها با انتشار گازهای گلخانهای، آبوهوای مریخ را در گذشته دگرگون کردهاند. سفر به این منطقه، درک تاریخچه اقلیمی سیاره را آسان میسازد. ۷. درههای خطخطی دهانه هال (RSL)؛ معماهای فصلی در دهانه هال، پدیدهای موسمی و عجیب به نام خطوط شیبِ بازگشتی ( یا RSL) رخ میدهد.
در فصول گرم، خطوط تیره و نازکی روی شیبها ظاهر شده و در فصول سرد محو میشوند. در سال ۲۰۱۵، ناسا اعلام کرد که نمکهای هیدراته (حاوی آب) در این خطوط شناسایی شدهاند که نشاندهنده احتمال جریان آب مایع شور در حال حاضر است. با این حال، تحقیقات بعدی احتمال دادهاند که این خطوط ممکن است ناشی از جریانهای خشک شن و ماسه باشند، نه آب مایع. حل این معما نیازمند حضور مستقیم انسان یا رباتهای پیشرفته در محل است.
اگر این نواحی میزبان حیات میکروبی باشند، پروتکلهای سختگیرانه حفاظت سیارهای لزوم دارد تا از آلودگی متقابل جلوگیری شود. تا آن زمان، تماشای این خطوط با دوربینهای دوچشمی از فاصله امن، تجربهای هیجانانگیز خواهد بود. ۸.
تپههای ارواح؛ ردپای باد و آب کهن مریخ به دلیل از دست دادن اتمسفر خود، در هزاران سال اخیر تحت تاثیر بادهای شدید قرار گرفته، اما شواهدی از جریانهای آب کهن همچنان در مناطقی مانند نوکتیس لابیرینتوس و هلاس قابل مشاهده است. در این مناطق، تپههای شنی کهنه با ارتفاع دهها متر وجود داشته که گدازهها یا آب آنها را نابود کرده، اما قالب خالی آنها (تپههای ارواح) باقی مانده است.
این سازهها مانند فسیلهای بادی عمل میکنند و اطلاعات ارزشمندی درباره جهت بادهای کهن و محیطهای گذشته مریخ ارائه میدهند. بازدید از این تپههای شبحمانند، به مسافران اجازه میدهد تا اثرات مشترک باد و آب در شکلدهی سطح سیاره را از نزدیک بسنجند. هر مسافر مریخی در این مناظر، میتواند به عنوان یک کاوشگر، بخش جدیدی از رازهای سیاره سرخ را فاش کند.
استقرار بشر در مریخ تنها به معنای بقا نیست، بلکه آغاز فصلی جدید در کاوش و تفریح بینگرهای است. این هشت مقصد تنها نمادینی از ثروت طبیعی سیاره سرخ هستند. با پیشرفت تکنولوژیهای فضایی، روزی نه چندان دور خواهد رسید که خانوادهها برای سپری کردن آخر هفته، به سمت این مناظر بینظیر پرواز کنند و شاید در طول چنین سفری، کشف بزرگی رازهای مریخ را حل کند. >>
