ناو هواپیمابر زیرآبی کلاس؛ شگفتی مهندسی ژاپن در جنگ جهانی دوم که دیررسید

ناو هواپیمابر زیرآبی کلاس؛ شگفتی مهندسی ژاپن در جنگ جهانی دوم که دیررسید

ناو هواپیمابر زیرآبی کلاس؛ شگفتی مهندسی ژاپن در جنگ جهانی دوم که دیررسید, نیروهای ژاپنی در سالهای پایانی جنگ جهانی دوم، در برابر استراتژی پرش از جزیره به جزیره که توسط متحدان تحت رهبری آمریکا اجرا میشد، شکستهای پی در پی متحمل شدند. با رو به رو شدن با شکست قطعی، فرماندهان امپراتوری ژاپن به دنبال سلاحی انقلابی بودند که بتواند معادلات جنگ را تغییر دهد.

نتیجه این تلاش، ظهور ناو هواپیمابر زیرآبی کلاس بود؛ زیردریاییهایی که تا ورود زیردریاییهای موشکی بالستیک در دوران جنگ سرد، بزرگترین زیردریاییهای ساخته شده در جهان محسوب میشدند. این شناورها از نظر مهندسی شگفتی محسوب میشدند، هرچند با نقصهای جدی روبرو بودند و فرآیند ساخت آنها به حداکثر زمان کشید، به طوری که نتوانستند بر نتیجه جنگ تأثیری بگذارند.

ریشه ایده استراتژی دریاسالار یاماموتو پس از پرل هاربر بر اساس اسناد تاریخی نیروی دریایی، دریاسالار ایسوروکو یاماموتو، فرمانده ناوگان ترکیبی ژاپن، بلافاصله پس از حمله به پرل هاربر، مفهوم زیردریایی هواپیمابر را مطرح کرد. او معتقد بود تنها راه پیروزی سریع، انتقال جنگ به خاک اصلی ایالات متحده از طریق بمبارانهای استراتژیک بر شهرهای صنعتی است.

دریاسالار یاماموتو استدلال میکرد که با استفاده از زیردریاییهای حامل هواپیما، میتوان هم زیرساختهای صنعتی و هم روحیه ملت آمریکا را در سواحل اقیانوس آرام و اتلانتیک هدف قرار داد.

مطالعه امکانسنجی و طرح ۱۸ فروندی برای بررسی امکانسنجی، یاماموتو سروان کامتو کوروشیما را مامور کرد. در ۱۳ ژانویه ۱۹۴۲، طرح نهایی به مقر ناوگان ارائه شد که شامل ساخت ۱۸ زیردریایی بزرگ بود. هر یک باید بدون سوختگیری میانجی، قادر به انجام چند سفر رفت و برگشت از ژاپن به سواحل غربی آمریکا بودند. همچنین هر شناور باید حداقل دو هواپیماي تهاجمی را حمل کند که هر کدام مجهز به یک اژدر یا بمب ۸۰۰ کیلوگرمی باشند.

طرح در ۱۷ مارس ۱۹۴۲ تایید و ساخت کلاس آغاز شد، اما پیچیدگیهای فنی باعث شد عملیاتسازی آنها دیرین شود. برای برآوردن این مشخصات، این زیردریاییها باید بزرگترین زیردریاییهای تاریخ تا آن زمان میبودند. فرآیند ساخت و کاهش تعداد ناوگان ساخت اولین فروند در اسکله کوره در جزیره هونشو در ۱۸ ژانویه ۱۹۴۳ آغاز شد. برنامه اولیه شامل پنج فروند ( تا ) بود، اما در نهایت تنها سه فروند اول (، و ) تکمیل شدند.

تنها دو فروند اول در طول جنگ خدمه کردند و هرگز عملیاتی نشد. درگذشت یاماموتو در آوریل ۱۹۴۳ و تلفات فزاینده نیروی دریایی، باعث شد بودجه و منابع به پروژههای دیگر منتقل گردد. در بهار ۱۹۴۳ تعداد ناوگان از ۱۸ فروند به ۹ و سپس به ۵ فروند کاهش یافت. در پایان جنگ، نیروهای آمریکایی ابعاد کامل این برنامه مخفی را آشکار ساختند.

مشخصات فنی و تسلیحات زیردریایی با وجود عدم حضور مؤثری در میدان جنگ، ها مرزهای مهندسی دوران خود را شکستند. هر شناور بیش از ۱۱۹ متر طول و جایابی بیش از ۵,۹۰۰ تن داشت. چهار موتور دیزلی با قدرت ۲,۲۵۰ اسب بخاری، برد عملیاتی بیش از یک دور حول زمین با یک بار سوخت را فراهم میآوردند. ویژگی منحصر به فرد این زیردریاییها، آشیانه استوانهای روی بدنه بود که سه بمبافکن شیرجهزن را در بر میگرفت.

این هواپیماها به طور اختصاصی برای طراحی شده بودند و با منجنیق هوای فشرده در عرض ۳۰ دقیقه میتوانستند به پرواز درآیند. پس از پرتاب، زیردریایی بلافاصله غوطهور میشد تا از ردیابی در امان بماند. برای دفاع خود، این زیردریاییها از هشت لانچر اژدر ۵۳۳ میلیمتری، توپهای ضد هوایی نوع ۹۶، یک توپ عرشه و سیستمهای پیشرفته رادار و سونار بهره میبردند. تکنولوژی پوششی پیشرفته نیز امکان غوطهوری عمیق و فرار از رادار را میداد.

با این حال، بدنه پرچشده به جای جوشکاری، نقطه ضعف ساختاری در برابر حملات دشمن بود. هواپیماهای طراحی منحصر به فرد هواپیماهای برد تقریبی ۹۹۸ کیلومتر داشتند و قابلیت جمعآوری سریع برای قرارگیری در آشیانه را داشتند. آنها میتوانستند با شناورها (برای بازگشت خلبان) یا بدون شناور (برای عملیات کامیکازه) پرتاب شوند. این انعطافپذیری تاکتیکی، جنبههای تهاجمی طرح یاماموتو را کامل میکرد.

در نهایت، کلاس هرگز به پتانسیل کامل خود نرسید و ناو هواپیمابر زیرآبی رویایی ژاپن محقق نشد. پیشرفتهای پس از جنگ در حوزه موشکهای کروز و افزایش برد هواپیماها، این مفهوم را منسوخ ساخت. با این حال، طراحی جسورانه الهامبخش برنامههای زیردریایی نسلهای بعدی در های مختلف جهان شد.