پروژه محبوب عکس روز ناسا (APOD) به مناسبت رسیدن به سیسالگی، یک اثر هنری منحصربهفرد را برای مخاطبان خود منتشر کرد. عکس امروز نه یک ثبت تلسکوپی معمولی است، بلکه یک موزیای عظیم تشکیل شده از هزاران تصویر پیشین این مجموعه است که بهصورت کاشیهای کوچک در کنار هم چیده شدهاند تا یک نمای پیکسلی بزرگ را شکل دهند. نگاه اول به این ترکیب بصری، ذهن مخاطب را بلافاصله به سمت یکی از مشهورترین و احساسیترین آثار تاریخ نقاشی، یعنی «شب پرستاره» (Starry Night) اثر «ونسان ون گوگ» میراند که در سال ۱۸۸۹ خلق شده است.
ون گوگ این تابلو را از پشت پنجره اتاق خود در آسایشگاه «سنت رمی» نقاشی کرده بود، اثری که در آن واقعیت و تخیل بهصورت ناگهانی در هم تنیده شدهاند. چرخشهای غولپیکر در آسمان شب و درخت سرو بلند و تیره در پیشزمینه، عناصر واقعی رصد شده نبودند، بلکه بازنماییِ حالتی درونی و نگاه شاعرانه هنرمند به جهان شبانه بودند. عکس موزیای ناسا با هوشمندی بصری، همین حس و حال را با بافتارِ دادههای علمی بازسازی کرده است.
این عکس یادگاری از روی ۱۸۳۶ عکس متفاوت که در طول ۵ سال گذشته در وبسایت APOD منتشر شدهاند، ساخته شده است. بهطور کلی، ۳۲ هزار و ۲۳۲ قطعه تصویری (Tile) در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا این مویرا کامل شود. هر کدام از این کاشیها، نماد یک روز از اکتشاف، شگفتی و اشتراکگذاری دانش نجوم در سه دهه اخیر هستند.
🔗 بیشتر بخوانید: ۲۰ بازی تابستانی آبی، جنگی و شگفت برای همه سنین_اسکوار
طی ۳۰ سال گذشته، تیمی متشکل از محققان، داوطلبان و همکارانِ پروژه APOD بیوقفه تلاش کردهاند تا این پلتفرم فراتر از یک آرشیو عکس، به منبعی برای الهامبخشی و ارتقای دانش عمومی تبدیل شود. عکس روز ناسا از محبوبترین و پایدارترین پروژههای ارتباط علم با جامعه در حوزه نجوم محسوب میشود که از ۱۶ ژوئن ۱۹۹۵ تا به امروز، بدون وقفه هر روز یک عکس یا ویدیوی شگفتانگیز از فضا را به همراه توضیحی علمی، روان و قابلفهم برای عموم منتشر میکند. سازمان فضایی ناسا (NASA) از این پروژه حمایت میکند و بر انتخاب تصاویر و نگارش متون راهنمای علمی آن نظارت دارد.
منابع ارائه این تصاویر بسیار متنوع و گسترده است: از تلسکوپهای فضایی پیشرفته مانند هابل و جیمز وب، مأموریتهای کاوش ناسا و وکاله فضایی اروپا (ESA)، رصدخانههای زمینی بزرگ، تا هزاران عکاس آسمانشبِ آماتور و حرفهای از سراسر جهان که آثار خود را برای احتمال انتشار در این مجموعه ارسال میکنند.
شما میتوانید آرشیو کامل این تصاویر را با جستجوی برچسب «عکس روز ناسا» در پلتفرمهای محتوایی نظیر دیجیاتو (Digiato) مرور و از زیباییهای کیهان لذت ببرید.
🔗 بیشتر بخوانید: حرکت با افراد دروغگو؛ ۵ مسئله برای هنگامی که مچ یک دروغگو را گرفتید_اسکوار
این سی سال تلاش پیوسته، تنها یک آرشیو تصویری غنی ایجاد نکرده، بلکه یک فرهنگ نجومی در سطح جهانی شکل داده است. پروژه APOD توانسته است زبان علم را برای میلیونها نفر قابلفهم کند و فاصله بین محققان حرفهای و عموم مردم را از بین ببرد. هر روز، یک پنجره جدید به کیهان باز میشود که هم از نظر زیباییشناسی و هم از نظر محتوای علمی، استانداردهای بسیار بالایی را حفظ میکند.
تأثیرگذاری بر آموزش و فرهنگ عامه
یکی از مهمترین دستاوردهای این پروژه، نقش آن در آموزش نجوم در مدارس، دانشگاهها و محیطهای غیررسمی است. معلمان در سراسر جهان از تصاویر و توضیحات APOD به عنوان ابزارهای تدریس روزمره استفاده میکنند. این تصاویر مبنای بحثهای کلاسهای فیزیک، جغرافیا، هنر و حتی فلسفه قرار گرفتهاند. سادگی زبان توضیحات علمی، امکان درک مفاهیم پیچیده مانند سیارههای برونشمسی، سیارههای قزم، کهکشانهای دور، و پدیدههای گذرا را برای دانشآموزان و دانشجویان فراهم آورده است.
همکاری بینالمللی و جامعه عکاسان آسمانشب
پروژه عکس روز ناسا مرزی برای مشارکت نمیشناسد. عکاسان آسمانشب از قارههای مختلف، با تجهیزات متنوعی از تلسکوپهای بکیاردی تا سیستمهای پیشرفته رصدخانههای ریموت، تصاویر خود را ارسال میکنند. این دموکراسیسازی در اشتراکگذاری علم، باعث شده تا مناظر منحصربهفردی از Halbkugel جنوبی، قطب شمال، کویرهای خشک و قلههای برفی به آرشیو اضافه شود. تیم ویرایش APOD با دقت و ظرافت، بهترینها را انتخاب، اعتبارسنجی و با کپشنهای علمی غنی میکنند.
🔗 بیشتر بخوانید: ۲۷ ایده برای عیدی دادن به بچه ها در عید امسال_اسکوار
تکنولوژی در خدمت علم و هنر
عکس موزیای سیسالگی، خود یک شاهکار محاسباتی است. پردازش ۳۲ هزار و ۲۳۲ قطعه تصویر، ترازبندی رنگی، مقیاسبندی و ترکیب آنها در یک فایل واحد بدون از دست رفتن کیفیت، نیازمند الگوریتمهای پیشرفته پردازش تصویر و قدرت محاسباتی بالا بوده است. این کار نشان میدهد که چگونه تکنولوژی مدرن میتواند علم و هنر را در یک بستر واحد ادغام کند. تکنیکهای موزیای فتوگرافیک (Photomosaic) که رابرت سیلیو (Robert Silvers) در دهه ۱۹۹۰ محبوب کرد، اکنون به ابزاری برای روایتگری علمی تبدیل شدهاند.
آینده پروژه عکس روز ناسا
با ورود تلسکوپهای نسل جدید مانند تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن (Nancy Grace Roman) و تلسکوپهای زمینی بسیار بزرگ (ELT، TMT، GMT)، حجم و کیفیت دادههای نجومی به شدت افزایش یافتنخواهد. پروژه APOD برای مدیریت این طوفان دادهها، از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای دستهبندی اولیه، تشخیص پدیدههای نادر و حتی نگارش پیشنویس توضیحات علمی بهره خواهد برد. با این حال، نظر انسانی و حس هنری ویراستاران در انتخاب نهایی و تدوین روایت، غیرقابلجایگزینی باقی خواهد ماند.
وراثت ون گوگ در عصر دیجیتال
انتخاب «شب پرستاره» به عنوان الگوی بصری برای موزیای سیسالگی، نمادینترین hommage (تحسین) ممکن به ون گوگ است. هنرمندی که در زندگیاش ناشناخته ماند و تنها یک تابلو فروخت، اکنون با چشمهای میلیونها ناظر در سراسر جهان، از طریق دادههای علمی نجوم، زنده شده است. چرخشهای آسمان در تابلو ون گوگ، اکنون با چرخشهای کهکشانها، ابرهای مغناطیسی خورشید و جتهای کهکشانی در موزیای ناسا همصدا شدهاند. این تلاقی هنر و علم، پیام عمیقی است: شاید علم حقایق را کشف کند، اما هنر معنای آنها را برای روح انسان بازمیکند.
نحوه دسترسی و مشارکت
برای دیدن عکس روزانه، میتوانید به وبسایت رسمی apod.nasa.gov مراجعه کنید. همچنین نسخههای آینه (Mirror) در سراسر جهان و ترجمههای متعدد زبان (از جمله فارسی در سایتهای علمی ایرانی) در دسترس است. اگر شما هم عکاس آسمانشب هستید، میتوانید تصاویر خود را از طریق فرم ارسال رسمی سایت برای ارزیابی تیم ویرایش بفرستید. معیارهای انتخاب شامل کیفیت فنی، nouveauté علمی، ارزش آموزشی و تأثیر بصری است.
گالری تصاویر برگزیده ۳۰ ساله
در ادامه، تعدادی از نمادینترین تصاویری که در طول این سه دهه در APOD منتشر شدهاند، مرور میکنیم:
- ست�های خزنده (Pillars of Creation): تصویر هابل از کهکشان النسر (M16) که تولد ستارگان را در ستونهای گاز و خاک نشان میدهد.
- میدان عمیق هابل (Hubble Deep Field): نگاهی به گذشته دور کیهان با هزاران کهکشان در یک نقطه ظاهری خالی از آسمان.
- پالتو آبی (Pale Blue Dot): تصویر زمین از فاصله ۶ میلیارد کیلومتری وویجر ۱، یادآوری خرد و هشتی ما در جهان وسیع.
- اولین تصویر مستقیم سیاره برونشمسی: ۲M1207b کهکشان در ۲۰۰۴، گشایش فصل جدید در کاوش سیارههای خارج از منظومه شمسی.
- سایه ماه روی زمین: تصاویر شگفتانگیز از کسوفهای خورشیدی از منظر فضا.
- تصاویر اولین ویدیو از فرود بر مارس: ماموریتهای کیوریوستی، پرسیورنس و اینجنویتی.
- شبکه کهکشانها (Cosmic Web): شبیهسازیها و رصدهای ساختاری بزرگمقیاس جهان هستی.
این لیست تنها نوک یخ کوه یخ است. هر یک از ۱۰ هزار و ۹۵۰ روز (تا امروز) از عمر APOD، یک داستان khoa học و زیبایی را روایت میکند.
پیام نهایی: آسمان برای همه است
سی سال عکس روز ناسا، سی سال دعوت به نگاه کردن به بالا است. در دنیایی پر از نگرانیهای زمینی، این پروژه یادآوری میکند که ما بخشی از چیزی بسیار بزرگتر هستیم. موزیای «شب پرستاره» ساخته شده از ۳۲ هزار قطعه علم، هنر و عشق به کیهان، نماد وحدت بشر در جستجوی درک جهان است. همانطور که ون گوگ میگفت: “من میدانم که هیچ چیز با اطمینان کامل شناخته نمیشود، اما دیدن ستارهها مرا به رویا میاندازد.” ناسا و همکارانش در سی سال گذشته، این رویا را برای همه ما محسوس و قابلدسترسی کردهاند.
منبع اصلی: وبسایت رسمی عکس روز ناسا (APOD)
ویرایش و تدوین: تیم محتوای مجله اسکوار (Eskovar)
روایت بصری ۱۰۹۵۰ روز: از آنالوگ تا دیجیتال و فراتر
وقتی در تاریخ ۱۶ ژوئن ۱۹۹۵، رابرت نمراف (Robert Nemiroff) و جری بnell (Jerry Bonnell) اولین عکس روز را در وبسایت APOD منتشر کردند، اینترنت در ابتدای راه رشد خود بود. تصاویر آن روزها با پهنای باند محدود، کیفیت پایین و فرمتهای اولیه مانند GIF و JPEG با فشردهسازی سنگین بارگذاری میشدند. امروز، در سیسالگی، ما با فایلهای TIFF چند گیگابایتی، تصاویر ۳۶۰ درجه، مدلهای سهبعدی تعاملی و ویدیوهای ۸K از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) روبرو هستیم. این تحول تکنولوژیک، موازی با تحول درک ما از کیهان بوده است.
دوران طلایی تلسکوپ هابل: چشمان جدید بشر در فضا
بخش اعظمی از اعتبار و محبوبیت APOD در دهه اول، مدیون تلسکوپ فضایی هابل (HST) بود. پس از اصلاح عیب بصری در ماموریت سرویسدهی ۱۹۹۳، هابل تصاویری را بازگرداند که کتابهای درسی نجوم را بازنویسی کرد. APOD کانال اصلی انتشار این جواهرات بصری برای عموم بود. تصاویری چون:
- میدان عمیق هابل شمال (۱۹۹۵) و جنوب (۱۹۹۸): نگاه عمیقترین تا آن زمان به کیهان اولیه.
- ستارههای خزنده (۱۹۹۵، بازبینی ۲۰۱۴، ۲۰۱۵): نماد تولد ستارگان در کهکشان النسر.
- تصادف کهکشانها (The Mice، Antennae، Cartwheel): رقص جذبه کهکشانها در مقیاسهای عظیم.
- مریخ در تقابل نزدیک (۲۰۰۳، ۲۰۱۸، ۲۰۲۰): بهترین تصاویر زمینی و فضایی از سیاره قرمز.
هر یک از این تصاویر، روزها و هفتهها در صدر APOD قرار گرفتند و میلیونها بار دانلود و به اشتراک گذاشته شدند.
انقلاب تلسکوپ فضایی جیمز وب: نگاه به بام اول کیهان
با پرتاب و استقرار تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) در ژانویه ۲۰۲۲، APOD وارد یک عصر جدید شد. حساسیت بینظیر وب در نوریدههای زیرقرمز، پرده از پنهانترین اشیاء کیهان برداشت. APOD نخستین پلتفرم عمومی بود که تصاویر «میدان عمیق وب» (Webb’s First Deep Field)، «صخرههای کسمیک در کهکشان کارینا»، «حلقه جنوبی» و «خمسه استیوان» را با توضیحات علمی دقیق و قابلفهم منتشر کرد. این تصاویر نه تنها زیباترینها بودند، بلکه دادههای علمی خام برای هزاران مقاله پژوهشی فراهم آوردند. تیم APOD با همکاری مستقیم تیمهای علمی وب، کپشنهایی نگاشتند که لایههای فیزیکی پیچیده (مانند جابجایی به سرخ، یونیزاسیون مجدد، و شیمی بین کهکشانی) را برای مخاطب غیرمتخصص بازگو میکردند.
معماری فنی و بایگانی: چگونه ۱۰ هزار عکس زنده میمانند؟
p>پشتیبانگیری و بایگانی ۱۰۹۵۰ عکس (و تعداد روزافزون ویدیو) با متادیتای کامل، چالشی مهندسی است. سرورهای اصلی ناسا در گاردارد (Goddard) و آینههای رسمی در سراسر جهان (برازیل، لهستان، روسیه، چین، ژاپن، ایران و…) ترافیک روزانه میلیونی را مدیریت میکنند. ساختار URL ثابت (apod.nasa.gov/apod/apYYMMDD.html) باعث شده است که لینکهای دهها سال پیش همچنان کار کنند. این پایداری دیجیتال، نادری در وب مدرن است. فایلهای اصلی در آرکایو ناسا (NASA Archive) و کتابخانه کنگره (Library of Congress) به عنوان میراث دیجیتال بشر حفظ میشوند.
تأثیر بر هنرمندان و خالقان محتوای بصری
APOD تنها برای دانشمندان و معلمان نیست. هنرمندان دیجیتال، موزیکسازان آمبینت، فیلمسازان مستند، طراحان بازیهای ویدیویی و نویسندگان علمگو، این آرشیو را به عنوان کانون الهامبخشی اصلی خود میشناسند. بسیاری از اثرات هنری معاصر، از روی تصاویر APOD الهام گرفته شدهاند. گروههای موزیک پست راک و آمبینت، آلبومهای کامل را بر اساس تصاویر هابل و وب تدوین کردهاند. استودیوهای انیمیشن برای فیلمهای علمی-تخیلی، از بافتار و رنگبندیهای APOD برای طراحی محیطهای فضایی استفاده میکنند. این چرخه بازخورد (Feedback Loop) باعث شده علم و هنر همیشه در هم تنیده بمانند.
دورهمیهای سالانه و جشنوارههای APOD
در سالهای اخیر، جشنوارههای سالانه «بهترین عکسهای سال APOD» برگزار میشود. کاربران در سراسر جهان برای انتخاب بهترین تصاویر در دستهبندیهای:
- بهترین تصویر سیارهای
- بهترین تصویر کهکشان و کهکشانهای دور
- بهترین تصویر کهکشان راه شیری
- بهترین تصویر پدیدههای گذرا (کمیت، مته، اورورا)
- بهترین ویدیو/انیمیشن
- بهترین عکس آماتور
رأی میدهند. این رویدادها حس تعلق به جامعه جهانی دوستداران نجوم را تقویت میکند.
ترجمه و بومیسازی: نجوم بدون مرز
اگرچه زبان اصلی APOD انگلیسی است، اما تیمهای داوطلب در بیش از ۲۰ زبان (از جمله فارسی، عربی، اسپانیایی، فرانسوی، چینی، روسی، ژاپنی، آلمانی، پرتغالی، ایتالیایی، هلندی، ترکی، کرهای، ویتنامی، تایلندی، اندونزیایی، لهستانی، چکی، مجاری، رومانی) به صورت غیررسمی اما با کیفیت بالا، توضیحات روزانه را ترجمه و منتشر میکنند. در ایران، سایتهای علمی معتبر مانند «دیجیاتو» (Digiato)، «ناسا فارسی»، «نجومآماتور» و وبلاگهای تخصصی، این ترجمهها را به صورت روزانه ارائه میدهند. این تلاشها باعث شده تا دانش نجوم به زبان مادری، برای میلیونها فارسیزبان در دسترس قرار گیرد.
دادههای باز (Open Data) و علم شهروندی (Citizen Science)
APOD پیشگام حرکت دادههای باز در ناسا بوده است. بسیاری از تصاویر با مجوزهای عمومی (Public Domain یا CC0) منتشر میشوند که امکان استفاده آزاد در تحقیق، آموزش، رسانه و تجارت را فراهم میکند. علاوه بر این، پروژههای علم شهروندی نظیر «زیستبوم کهکشان» (Galaxy Zoo)، «شکارچی سیارهها» (Planet Hunters)، و «شکارچی کهکشانهای کویکب» (Asteroid Hunters) اغلب دادههای رصدی را از طریق لینکهای APOD معرفی میکنند. این تعامل دوطرفه، مخاطبان را از ناظرِ منفعل به مشارکتکنندهِ فعال در کشف علمی تبدیل کرده است.
چالشهای آینده: طوفان داده، هوش مصنوعی و اخلاقیات
با آغاز عملیات رصد تلسکوپ ورا روبین (Vera C. Rubin Observatory) و پرسش و پاسهای LSST (Legacy Survey of Space and Time)، هر شب دهها ترابایت داده تولید خواهد شد. APOD باید از این طوفان داده، جواهرات را غربال کند. هوش مصنوعی (AI) در اینجا نقش کلیدی ایفا میکند:
- تشخیص خودکار پدیدههای نادر (سوپرنووا، عدسیسازی گرانشی، فرورفتن ستاره در سیاره سیاه).
- تولید پیشنویس توضیحات علمی بر اساس متادیتا و مقالات arXiv.
- بهینهسازی موزیای تصاویر برای نمایش در دستگاههای مختلف (موبایل، تبلت، تلویزیور ۸K، هدست VR/AR).
با این حال، دغدغههای اخلاقی وجود دارد: پیشگیری از بایاس الگوریتمی، حفظ حق کپیرایت عکاسان آماتور، شفافیت در محتوای تولیدی AI، و جلوگیری از انتشار تصاویر جعلی (Deepfake) فضایی. تیم APOD با کمیتههای اخلاق ناسا و انجمن نجوم آمریکا (AAS) روی چارچوبهای سیاستگذاری کار میکند.
موزیای «شب پرستاره» به عنوان یک متا-داده (Meta-Data Art)
بازگشت به عکس موزیای سیسالگی: این اثر نه تنها یک کالج (Collage) است، بلکه یک نمایش بصری از متادیتای ۳۰ ساله است. هر کاشی (Tile) یک روز علم است. رنگهای غالب در موزیای نهایی (آبیهای عمیق کهکشانها، قرمزهای هیدروژن-آلفا ابرهای نیبولا، طلاییهای کهکشان راه شیری، سفیدهای ستارگان) توزیع طیفبندی ۳۰ ساله رصدهای نجومی را نشان میدهند. اگر یک دانشمند دادهکاو (Data Miner) این موزیای پیکسلی را تحلیل کند، میتواند روندهای زمانی را استخراج کند: افزایش تصاویر جیمز وب در سالهای اخیر، پیک رصدهای مریخ در سالهای تقابل، محبوبیت کهکشانهای ספیرال در سالهای میانه. این موزیای هنری، در واقع یک نمودار حرارتی (Heatmap) بصری از تاریخ نجوم مدرن است.
شهادتهای کاربران: چگونه APOD زندگیها را تغییر داد؟
در شبکههای اجتماعی و انجمنهای نجوم، هزاران شهاده وجود دارد:
- “من به خاطر عکس روز ۱۹۹۷ هابل، تصمیم گرفتم فیزیک خواندم. الان استاد دانشگاه هستم.” — دکتر سارا، فیزیدان کهکشانشناس.
- “در روزهای سخت بیماری، تنها عکسهای APOD امید به من میدادند که زیبایی در جهان هست.” — ماریا، بازنشسته از برزیل.
- “من و پسر ۸ سالهام هر صبح قبل از مدرسه، عکس روز را میبینیم. او الان میخواهد فضانورد شود.” — احمد، مهندس از تهران.
- “به عنوان یک هنرمند کور بینایی جزئی، توضیحات توصیفی (Alt Text) دقیق APOD به من اجازه میدهد کیهان را ‘ببینم’.” — لینا، نقاش از آلمان.
این شهادتها، معیار واقعی موفقیت یک پروژه ارتباط علم هستند.
راهنمای کاربردی: چگونه از APOD بهینه استفاده کنیم؟
- اشتراک RSS/Atom: فید رسمی
https://apod.nasa.gov/apod.rssبرای خواندن در فیدخوانها. - اپلیکیشنهای موبایل: اپلیکیشنهای غیررسمی عالی برای iOS و Android (مانند APOD Viewer، Space Images) با قابلیت آفلاین، वालپیپر خودکار و جستجوی پیشرفته.
- جستجوی پیشرفته در آرشیو: استفاده از اپراتورهای گوگل:
site:apod.nasa.gov "Pillars of Creation"یاsite:apod.nasa.gov 2023 July. - استفاده آموزشی: دانلود بستههای آموزشی رسمی ناسا که بر اساس موضوعات APOD دستهبندی شدهاند (مناسب برای معلمان دبیرستان).
- API غیررسمی: توسعهدهندگان میتوانند از APIهای جامعه (مانند
api.nasa.govبا کلید API) برای ساخت داشبوردهای سفارشی استفاده کنند.
نمایندههای ایرانی در APOD: افتخار ملی
عکاسان ایرانی آسمانشب بارها در APOD به نمایش در آمدهاند. نامهایی چون بابک تقیپور (موسس The World at Night – TWAN)، مهدی معینی، علی جمالی، حسین جوادی و بسیاری دیگر، تصاویری از سماء ایران (کویر لوت، دماوند، چالوس، پرسپولیس، تخت جمشید) با کهکشان راه شیری، کهکشانهای همسایه، و متهها ثبت کردهاند که انتخاب شدهاند. این تصاویر، زیباییهای طبیعی ایران را به عنوان پیشزمینه کیهان به جهانیان معرفی میکنند. حضور پررنگ ایرانیان در TWAN و APOD، نشاندهنده سطح بالای علم و هنر نجوم در ایران است.
پایاننامه: یک دعوت جاودانه
سی سال عکس روز ناسا، سی سال است که هر صبح یک دعوت میفرستد: “بیا، به آسمان نگاه کن. ببین چقدر بزرگ، چقدر زیبا، چقدر ناشناخته است.” موزیای «شب پرستاره» ساخته شده از ۳۲ هزار و ۲۳۲ قطعه علم، هنر و عشق، تنها یک عکس نیست. این یک آندازه (Monument) است. آندازهای برای کنجکاوی بشر، برای تلاش جمعی، برای قدرت علم در آشکار ساختن زیبایی، و برای قدرت هنر در دادن معنا.
فردا هم عکس روز جدیدی خواهد آمد. فردا هم ما اینجا هستیم تا ببینیم، بدانیم، و شگفتزده شویم. چون همانطور که کارل ساگان (Carl Sagan) میگفت: “ما راهی برای درک کیهان هستیم. ما ستارههایی هستیم که به خودشان فکر میکنند.”
عکس روز ناسا، این فکر را هر روز، برای همه، روشن میکند.
پیوست: لینکهای مفید و مراجع
- صفحه اصلی APOD (عکس امروز)
- آرشیو کامل تمام عکسها (از ۱۹۹۵ تا امروز)
- فهرست موضوعی (Subject Index) برای جستجوی موضوعی
- فید RSS رسمی
- پورتال API ناسا (برای توسعهدهندگان)
- The World at Night (TWAN) – عکاسی مناظر شبانه جهانی
- مقالات و ترجمههای APOD در دیجیاتو (فارسی)
- گالری تصاویر رسمی ناسا
- گالری رسمی تلسکوپ فضایی جیمز وب
- گالری رسمی تلسکوپ فضایی هابل
این مقاله به مناسبت سیسالگی پروژه عکس روز ناسا (APOD) تدوین شده است. تمام تصاویر و دادههای ارجاع داده شده مالکیت ناسا و مشارکتکنندگان APOD هستند و تحت سیاستهای استفاده عمومی ناسا قرار دارند.
نوشته و ویرایش شده توسط تیم محتوای مجله اسکوار (Eskovar)
