مقایسه جامع جنگنده‌های نسل پنجم F-۳۵ لایتنینگ ۲ و J-۳۵ چین؛ در آسمان برتری دارد؟

جنگنده‌ی فخیم F-۳۵ لایتنینگ ۲ متعلق به نیروی هوایی ایالات متحده، بی‌گمان یکی از پیشرفته‌ترین و پرکاربردترین جت‌های مخفی در مقیاس عالمی به شمار می‌رود. این پرنده‌ی جنگی که نخستین بار در سال ۲۰۱۵ توسط گیمون لاکهید مارتین رونمایی شد، تا به امروز بیش از یک میلیون ساعت پرواز در قالب نزدیک به ۶۳۰ هزار مأموریت را در کارنامه دارد. F-۳۵ در حال حاضر ستون فقرات نیروی هوایی ۲۰ کشور عضو ناتو و متحدان استراتژیک واشنگتن محسوب می‌شود. بر اساس ادعاهای سازنده، این هواپیما از قابلیت‌های چندمهمته برخوردار است و با بهره‌گیری از فناوری‌های ارتباطی نسل نو، عملیات نیروهای نظامی در چهار حوزه هوا، زمین، دریا و فضا را به هم پیوسته و در گشت‌زنی‌های جهانی، توانمندی‌های سایبری نیز تدارک می‌بیند.

اما امریکا در میدان ادعای «برترین جنگنده رادارگریز جهان» تنها بازیگر نیست؛ چرا که جمهوری خلق چین با معرفی J-۳۵، پاسخی قوی به رقیب آمریکایی خود ارائه کرده است. این جنگنده نسل پنجم که توسط کارخانه هواپیماسازی شنیانگ توسعه یافته، توسط تحلیل‌گران نظامی – از جمله ارتش آمریکا – ترکیبی از ویژگی‌های F-۳۵ و F-۲۲ رپتور ارزیابی می‌شود. در مقابل، مقامات پکن بر این باورند که دومین جنگنده مخفی نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق، هم از منظر توانایی پنهان‌کاری و هم از منظر قدرت کلی، بر حریف آمریکایی خود چیره شده است.

🔗 بیشتر بخوانید: ۴ نظر برای افرادی که می‌خواهند مجدد کنکور بدهند_اسکوار

۱۰ نیروی هوایی قدرتمند جهان در سال ۲۰۲۵ و آمار پرنده‌های نظامی در اختیارشان

بررسی تطبیقی F-۳۵ و J-۳۵، تمرینی ارزشمند برای سنجش جایگاه دو قدرت هوایی در صحنه بین‌المللی است، چرا که ادعای «مرگبارترین جنگنده جهان» پیامدهای ژئوپلیتیکیِ سنگینی برای هر دو کشور به همراه دارد. اگرچه سرعت نهایی شاخصی کلیدی در مقایسه این دو هواپیما محسوب می‌شود، اما تنوع مأموریت‌ها و عملکردهای متنوع آن‌ها، ابعاد تازه‌ای به رقابت فزاینده فناوری‌های نظامی بین دو قدرت بزرگ افزوده است – رقابتی که ریشه در تضاد روزافзон اهداف ژئوپلیتیکی آن‌ها دارد.

🔗 بیشتر بخوانید: کشف ویروس های تازه و قابل انتقال به انسان در خفاش های چین_اسکوار

حداکثر سرعت، نرخ صعود و برد عملیاتی

هرچند سرعت بالا در اولویت‌های طراحی F-۳۵ قرار نداشته، اما این جنگنده مخفی با شگفتی به سرعت‌های چشمگیری دست یافته است. موتور پیشرفته پرات اند ویتنی F135 نیروی پیشران بسیار قوی در اختیار این پرنده قرار می‌دهد، تا جایی که F-۳۵ لایتنینگ ۲ می‌تواند به سرعت ۱.۶ ماخ (نزدیک ۱۹۳۰ کیلومتر بر ساعت) برسد. این سرعت تنها اندکی از سرعت کروز F-۲۲ رپتور بیشتر و نسبت به حداکثر سرعت F-۲۲ (معادل ۲.۲۵ ماخ) کمتر است. با این حال، F-۳۵ به عنوان یک جنگنده چندمهمته با قابلیت‌های اطلاعاتی، شناسایی و ارتباطی، همچنان یکی از قدرتمندترین هواپیماهای جهان به شمار می‌رود.

نرخ صعود F-۳۵ نیز حیرت‌آور است؛ این جت در هر دقیقه می‌تواند نزدیک به ۱۳٬۷۰۰ متر ارتفاع یابد. با برد عملیاتی حدود ۲۲۵۰ کیلومتر، این جنگنده توانایی انجام مأموریت‌های شناسایی دوربرد را بدون نیاز به سوخت‌گیری هوایی دارد. ترکیب این ویژگی‌ها با ۴۰٬۰۰۰ پوند نیروی پیشران در حالی که امضای حرارتی پایین حفظ می‌شود، باعث شده کارشناسان רבים F-۳۵ را پیشرفته‌ترین جنگنده نسل پنجم جهان تلقی کنند. در سوی دیگر، چین نیز بی‌کار ننشسته و در نمایشگاه هوایی ژوهای ۲۰۲۴، مدل J-35A را به نمایش گذاشت؛ هواپیمایی که از نظر سرعت از رقیب آمریکایی پیشی گرفته است.

J-۳۵ که با لقب جیرفالکن (Gyrfalcon) هم شناخته می‌شود، برای حمایت از عملیات ناوهای هواپیمابر چین طراحی شده. این جنگنده با تکیه بر دو موتور WS-13E می‌تواند به سرعت ۱.۸ ماخ (۲۰۹۰ کیلومتر بر ساعت) برسد. هر موتور ۲۵٬۰۰۰ پوند نیروی پیشران تولید می‌کند، سقف پروازی آن در حدود ۱۵٬۸۰۰ متر قرار دارد و برد رزمی تقریبا ۱۲۰۰ کیلومتر برآورد می‌شود. اگرچه این برد تقریباً نیمی از برد F-۳۵ است، اما به نظر می‌رسد تأثیر منفی بر کارایی عملیاتی J-۳۵ ندارد؛ زیرا این جنگنده برای عملیات از روی ناو بهینه شده و در آن حوزه کارایی کامل دارد.

جنگنده‌های مخفی چندمهمته

Shenyang J-35A؛ آیا جنگنده مخفی تازه چین کپی دقیق F-۳۵ آمریکایی است؟

در نگاه اول، تشابهات ظاهری و عملیاتی بین J-۳۵ چین و F-۳۵ امریکا کاملاً محسوس است. هر دو هواپیما در عملیات شناسایی از کارایی بالایی برخوردارند و با بهره‌گیری از مقاطع عرضی راداری کوچک و مواد جاذب امواج، احتمال کشف شدن را به حداقل می‌رسانند. تسلیحات در محفظه‌های داخلی جای گرفته تا بازتاب راداری کاهش یابد. طراحی مشابه بال و دم این دو پرنده سال‌هاست محور بحث و جدل بوده است. ایالات متحده این شباهت‌ها را نتیجه جاسوسی سایبری چین از برنامه‌های F-۳۵ و F-۲۲ می‌داند، اما برخی تحلیل‌گران معتقدند این شباهت‌ها ناشی از پیشرفت‌های عمومی در صنعت ساخت جنگنده‌های مخفی است.

با وجود تشابهات ظاهری، F-۳۵ با بهره‌گیری از سیستم‌های پیشرفته ارتباطی و ایونیک، از J-۳۵ متمایز می‌شود. مجموعه سنسورهای پیشرفته این جنگنده، توانایی بی‌نظیری در جمع‌آوری و توزیع اطلاعات دارد. بر اساس گزارش مجله Air & Space Forces، F-۳۵ قابلیت حمل ۲۲ هزار پوند محموله جنگی را دارد، در حالی که ظرفیت J-۳۵ حدود ۱۸ هزار پوند برآورد می‌شود. این مزیت‌ها باعث شده کارشناسان بیان کنند F-۳۵ در حال بازتعریف مفهوم نبردهای هوایی در دوران مدرن است.

سقوط جنگنده اف-۳۵ نیروی هوایی ارتش ایالات متحده در حین پرواز تمرینی + ویدیو

با این حال، برنامه F-۳۵ با چالش‌هایی نیز روبرو بوده است. بر اساس گزارش Project on Government Oversight در نوامبر ۲۰۲۴، مشکلاتی چون ساختار حمایتی لجستیکی پیچیده و ناکارآمدی سیستم‌های تدارکاتی، عامل کاهش کارایی عملیاتی این جنگنده شده‌اند. این گزارش حتی به مشکل در حفظ سطح مناسب پنهان‌کاری (Low Observability) اشاره کرده – موضوعی نگران‌کننده برای گران‌ترین برنامه تسلیحاتی تاریخ آمریکا.

در شرایطی که تنش‌های اقتصادی و چالش‌های سیاسی در روابط ناتو برخی را به فکر آینده این جنگنده انداخته، شرکت لاکهید مارتین در مه ۲۰۲۵ اعلام کرد که پیش‌بینی می‌کند F-۳۵ در آینده نزدیک ارتقای قابل توجهی خواهد داشت؛ ارتقایی شامل بسته نسل ششم قابلیت‌های متنوع از جمله زرادخانه تسلیحاتی گسترده‌تر، ویژگی‌های پنهان‌کاری پیشرفته و حتی توانایی کنترل بی‌پایلوت مبتنی بر هوش مصنوعی خواهد بود.

بهترین جنگنده‌های ناونشین جهان در سال ۲۰۲۵؛ از Rafale Marine تا Shenyang J-۳۵

<!–

–>