پریودنتیت: علل، علائم و روشهای درمان بیماری پیشرفته لثه

پریودنتیت علل، علائم و روشهای درمان بیماری پیشرفته لثه, پریودنتیت یکی از شایعترین و در عین حال خطرناکترین بیماریهای لثه است که در صورت عدم درمان میتواند منجر به ازدسترفتن دندانها شود. این عفونت باکتریایی با التهاب بافتهای نرم اطراف دندان آغاز شده و به تدریج استخوانهای حمایتی را تخریب میکند. شناخت علل، علائم و مراحل پیشرفت این بیماری برای پیشگیری و درمان بهموقع ضروری است. پریودنتیت چیست و چگونه شکل میگیرد؟

پریودنتیت یک عفونت جدی باکتریایی است که لثه، رباطهای پریودنتال و استخوان ألواولار را درگیر میکند. این بیماری معمولاً ناشی از تجمع پلاک دندانی است که در صورت تمیز نشدن، به سنگدندان تبدیل شده و بستر مناسبی برای رشد باکتریهای مخرب فراهم میکند.

شمارش و شیوع پریودنتیت در جامعه آمارها نشان میدهد که پریودنتیت در افراد زیر ۳۰ سال نادر است، اما پیش از آن بیش از ۴۷ درصد از بزرگسالان بالای ۳۰ سال و تا ۷۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال را درگیر میکند. اگرچه بهداشت دهان ضعیف عامل اصلی است، اما ژنتیک، سیگار، دیابت و تغییرات هورمونی نیز نقش مهمی در افزایش ریسک ابتلا ایفا میکنند.

عوامل ریسک و علل اصلی پریودنتیت بهداشت فم و دندان ناکافی ریشه اصلی این بیماری است، اما عوامل تقویتکننده متعددی وجود دارد مصرف تنباکو و سیگار که جریان خون لثه را کاهش میدهد دیابت کنترلنشده که مقاومت بدن در برابر عفونت را تضعیف میکند سابقه خانوادگی و استعداد ژنتیکی نوسانات هورمونی در بارداری، یائسگی یا مصرف قرصهای پیشگیری بیماریهای سیستمی التهابی مانند آرتریت روماتوئید و بیماریهای قلبی مراحل پیشرفت پریودنتیت از التهاب لثه تا شدت بالا این بیماری به صورت تدریجی و در چهار مرحله پیش میرود التهاب لثه (ژینژیویت) مرحله اولیه و قابل برگشت با قرمزی، تورم و خونریزی لثه بدون از دست رفتن استخوان.

پریودنتیت خفیف تشکیل پاکتهای پریودنتال، شروع از بین رفتن استخوان و جدا شدن لثه از دندان. پریودنتیت متوسط تخریب بیشتر استخوان و بافتهای نرم، حساسیت و درد لثه، متحرک شدن دندانها. پریودنتیت شدید از دست رفتن گسترده استخوان، عفونت عمیق، چرک، بوی بد دهان و در نهایت ریختن دندانها.

علائم هشداردهنده پریودنتیت تشخیص زودهنگام با توجه به علائم زیر امکانپذیر است لثه قرمز، راغوانی و متورم خونریزی لثه هنگام مسواکزدن یا نخدندان کشیدن بوی بد مزمن دهان و طعم فلزی حساسیت دندان به دما عقبنشینی لثه و بلند به نظر رسیدن دندانها فاصله جدید بین دندانها و تغییر در همکشیدگی درد هنگام جویدن و متحرک بودن دندانها عفونت و چرک در خط لثه زمان مناسب مراجعه به دندانپزشک به محض مشاهده اولین علائم مانند خونریزی یا تورم لثه، مراجعه به دندانپزشک ضروری است.

روشهای تشخیص پریودنتیت دندانپزشک با معاینه بالینی و ابزارهای تشخیصی بیماری را شناسایی میکند بررسی تاریخچه پزشکی و علائم بیمار معاینه دیداری لثه برای تشخیص التهاب و عقبنشینی کاوش پریودنتال (پرب) برای اندازهگیری عمق پاکتهای لثه رادیوگرافی (ایکس) برای ارزیابی سطح استخوان ألواولار در صورت نیاز، ارجاع به متخصص لثه (پریودنتیست) درمانهای غیرجراحی پریودنتیت برای موارد خفیف تا متوسط، درمانهای محافظهکاره اولویت اول هستند ریشهسابی و اسکیلینگ عمیق تمیز کردن پلاک و سنگدندان از سطح ریشه دندان و داخل پاکتهای پریودنتال تحت بیحسی موضعی.

این کار سطح ریشه را صاف کرده و بازچسبیدن لثه را تسهیل میکند. درمان آنتیبیوتیکی تجویز آنتیبیوتیکهای موضعی (ژل، چیپ) یا سیستمی برای کنترل عفونت باکتریایی. شویدههای دهانی تخصصی حاوی کلرهگزیدین یا مواد ضد باکتریایی دیگر برای کنترل پلاک. درمانهای جراحی پریودنتیت پیشرفته در مراحل متوسط تا شدید، مداخله جراحی ضروری میشود ۱.

جراحی فلپ با ایجاد برش در لثه، بافت بالا برده شده، ریشه دندان به طور کامل تمیز و در صورت نیاز استخوان تراز میشود. سپس لثه بخیه میشود تا عمق پاکت کاهش یابد. ۲. پیوند استخوان جایگزینی استخوان از دست رفته با مواد پیوندی (اتوگرافت، الوگرافت یا سنتزی) برای بازسازی استخوان و تثبیت دندان. ۳. پیوند لثه پوشاندن ریشههای دندان در معرض دید با بافت لثه از سقف دهان یا بانک بافت برای جلوگیری از عقبنشینی بیشتر و بهبود زیبایی. ۴.

بازسازی بافت هدایتشده (GTR) استفاده از غشای زیستتخریبپذیر برای جلوگیری از رشد بافت نرم در محل استخوان و هدایت رشد استخوانی. ۵. پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) استفاده از عوامل رشد استخراج شده از خون خود بیمار برای تسریع بهبودی و بازسازی بافتهای استخوانی و لثه.

استراتژیهای پیشگیری از پریودنتیت پیشگیری همیشه سادهتر و موثرتر از درمان است مسواکزدن حداقل دو بار در روز با تکنیک صحیح استفاده روزانه از نخدندان یا برشهای بیندندانی بازدید دورهای از دندانپزشک هر ۶ ماه یک بار برای اسکیلینگ حرفهای ترک سیگار و مصرف تنباکو کنترل قند خون در دیابتیها رژیم غذایی متعادل غنی از ویتامین سی و کلسیم مدیریت خشکی دهان و استفاده از شویدههای مناسب تعویض مسواک هر ۳ تا ۴ ماه تفاوت ژینژیویت و پریودنتیت ژینژیویت تنها التهاب لثه است که با درمان بهداشتی قابل برگشت است و استخوان را درگیر نمیکند.

پریودنتیت مرحله پیشرفته است که در آن بافتهای حمایتی و استخوان تخریب شده و درمان آن پیچیدهتر میباشد. ژینژیویت درماننشده همیشه به پریودنتیت پیش میرود. نکته پایانی مراقبت مداوم، کلید سلامت لثه پریودنتیت بیماری قابل پیشگیری و کنترل است، اما نیاز به التزام مداوم به بهداشت فم و دندان و مراجعههای منظم دارد. اگر علائمی از بیماری لثه دارید، در مراجعه به دندانپزشک یا متخصص لثه تأخیر نکنید. سلامت دهان، آینه سلامت کل بدن است.