۲۴ راهکار موثر برای انگیزهبخشی به دانشآموزان و علاقهمند کردن آنها به درس, تدریس و مدیریت کلاس از چالشبرانگیزترین مشاغل است و القای انگیزه به شاگردان نیازمند مهارت، صبر و استراتژیهای مدروس میباشد. فرقی ندارد معلم مدرسه ابتدایی هستید یا دبیرستان، ایجاد محیطی شاد، امن و پرانرژی پیشنیاز یادگیری عمیق است.
در این مقاله ۲۴ روش کاربردی برای پاسخ به پرسش چگونه دانشآموزان را به مطالعه ترغیب کنیم، به تفکیک مراحل آمادهسازی فضا، ایجاد چالش و مدیریت کلاس بررسی شده است. تأثیر انگیزه بر یادگیری و رفتار شاگردان انگیزه نیروی نامرئی است که فرد را از حالت منفعل به فعال تبدیل میکند. این عامل روانشناختی مستقیماً بر انتخاب اهداف، میزان تلاش، پشتکار، عمق پردازش اطلاعات و عملکرد نهایی تاثیر میگذارد.
شاگردان باانگیزه اهداف شفافتری دارند، انرژی بیشتری صرف تکالیف میکنند، در برابر سختیها تسلیم نمیشوند، مطالب را بهصورت ریشهای درک میکنند و نتایج تحصیلی را با ارزش میدانند. در نتیجه، تقویت انگیزه تضمینکننده موفقیت تحصیلی است. بخش اول فراهم آوردن بستر یادگیری ۱.
نیای ذهن دانشآموز است. ۲. القای حس خوب به شاگردان معلم باید با کلمات و رفتار، ارزش و تواناییهای شاگردان را تایید کند.
شناختن استعدادهای هر فرد و تمرکز بر نقاط قوت، پایههای اعتماد به نفس و انگیزه درونی را مستحکم میسازد. ۳. هنر برقراری ارتباط موثر به جای سخنرانی یکطرفه، گفتگوی دوطرفه و محترمانه را ترجیح دهید. معلم باید آگاه، جسور و مختصر بیان کند و از تحمیل نظر خودداری نماید. فضای پرسشگرانه، کنجکاوی را زنده نگه میدارد. ۴. تدریس با اشتیاق و انرژی بالا اشتیاق معلم مسری است. زبان بدن، نگاه و لحن صدا باید علاقه به درس را منعکس کند.
ورود پرانرژی به کلاس، شاگردان را بیدار، دقتمند و مشتاق نگه میدارد. ۵. ظاهر آراسته و حرفهای پوشش تمیز، منظم و عطر ملایم، پیام غیرکلامی احترام به خود، حرفه و شاگردان را منتقل میکند و جو جدیت و اهمیت را در کلاس حاکم میسازد. ۶.
طلب، از تعهد معلم گواهی میدهد. مراقب باشید تا حمایت، به سوءاستفاده نتبدیل شود. ۷.
ارائه اطلاعات فراتر از کتاب درسی بهروزرسانی دانش و ارتباط مطلب با اخبار روز، علم روز و زندگی واقعی، جذابیت درس را چندچندان میکند. مطالعه مقاله، نمایش تصاویر و پرسش از محتوای جدید، ذهن شاگردان را به تفکر وادار میسازد. ۸. تکالیف رشدمحور و خلاقانه پروژهها و تکالیف باید علاوه بر تقویت خلاقیت، جنبه سرگرمی داشته باشند.
بازدید از موزه، نگارش یادداشت برای چاپ در کتابخانه مدرسه یا فعالیتهای فرابرنامهای، یادگیری را معنادار و لذتبخش میسازند. ۹. خلق فضای شاد و دوستانه خندیدگی و نشاط معلم، مانع خستگی میشود و رابطه عاطفی سالم با مدرسه را تقویت میکند. خشکی و جدیت بیش از حد، فاصله را افزایش داده و انگیزه را کاهش میدهد. ۱۰. اثبات صلاحیت و تخصص شاگردان باید باور کنند معلمشان در حوزه تدریس برتری دارد.
نمایش مهارت و تسلط بر مطلب، اعتبار معلم را بالا برده و از بیبرنامهگی شاگردان جلوگیری میکند. ۱۱.ند. ۱۲.
تشویق به بیان نظر و مشارکت شاگردانی که حس کنند صدایشان شنیده میشود، مالکیت بیشتری نسبت به یادگیری پیدا میکنند. تفکیک بین بحث سازنده و نظرات بیپایه، و ارائه محتوای کاربردی به جای بحثهای بینتیجه، ضروری است. ۱۳. شناختن روحیات و علایق فردی هر شاگرد هویتی مستقل دارد. تطبیق روش تدریس با تنوع فردی، استفاده از طنز به اندازه و نشان دادن آشنایی با دنیای شاگردان (بدون تجاوز به حریم)، ارتباط را عمیقتر میکند. ۱۴.
تبیین چرا یادگیری شاگرد باید بداند جبر، فلسفه یا علوم چه کاربردی در زندگی، جامعه و جهان دارد. آگاهی از هدف و پیامدهای واقعی مطلب، انگیزه درونی و پایدار را القا میکند. بخش دوم ایجاد چالش و مشارکت فعال ۱۵. واگذاری پروژههای تحقیقاتی تحقیق فردی یا گروهی، شاگردان را به جستجو، تحلیل و ارائه بهترین عملکرد ترغیب میکند. این روش جایگزینِ ایدهآل برای سخنرانیهای یکنواخت است و پویایی کلاس را تضمین میکند. ۱۶.
تشویق به کار گروهی کار تیمی، مهارتهای اجتماعی را تقویت کرده، دیدگاهها را متنوع میسازد و با مدیریت رقابت سالم، انگیزه مشارکت را در سطح کلاس بالا میبرد. ۱۷. طراحی تکالیف فراتر از کتاب درسی پروژههایی که با علایق شخصی همسو باشند (تحقیق در کتابهای محبوب علمی، شرکت در شب شعر، گزارشنویسی از رویدادها)، سطح علمی را ارتقا داده و دیدگاه تازهای میبخشند. ۱۸.
ارائه گزینههای انتخاب آزادی در انتخاب همگروهی، موضوع تحقیق یا روش انجام تکلیف، حس استقلال و کنترل را تقویت کرده و انگیزه درونی را متحرک میسازد. ۱۹. بازخورد مثبت و قدردانی تشویق کتبی، نمرهدهی انگیزشی یا حتی یک کلمه مهربانانه، نقاط قوت را برجسته میکند. وقتی شاگرد بداند معلم از موفقیت او خوشحال است، تلاش بیشتری میکند. ۲۰. شفافسازی انتظارات و قوانین سرفصل، خطوط قرمز و معیارهای ارزیابی باید از روز اول صریح اعلام شوند.
شفافیت، سردرگمی را از بین برده و مسیر تلاش شاگردان را روشن میکند. ۲۱. تنوع فعالیتها در هر جلسه ترکیب تدریس کوتاه (۱۰-۱۵ دقیقه)، حل تمرین گروهی، نمایش فیلم کوتاه و حل مسئله روی تخته، خستگی را دفع کرده و دامنۀ توجه را گسترده نگه میدارد. برنامهریزی پویا، کلید کلاس زنده است. نکات کلیدی در مدیریت انگیزه طبیعی و لذتبخش نشان دهید؛ شاگردان حس نکنند تدریس بار سنگینی بر دوش شماست.
عکسالعمل فوری به هر رفتار ندهید؛ تدریس اولویت دارد، نه نشان دادن قدرت. با صدای واضح و سرعت متوسط سخن بگویید تا همه شاگردان (حتی در سطرهای عقب) بشنوند. مرزهای معلم و شاگرد را حفظ کنید؛ شما دوست نیستید، رهبر و مرجع هستید. مشکلات شخصی را به کلاس نیاورید؛ حتی در روزهای سخت، محیط یادگیری را مصون نگه دارید. منابع |
