ساتیا نادلا عمیقا به توان‌مندی‌های هوش مصنوعی باور دارد و آن را فناوری انقلابی می‌داند که می‌تواند دنیای تکنولوژی را متحول کند. به عقیده او حتی اگر در حال حاضر مشخص نباشد که سرمایه‌گذاری در حوزه AI در آینده نتیجه‌بخش خواهد بود یا خیر، این فناوری می‌تواند دستاورد‌های فرا‌وانی داشته باشد.
آغاز سال جاری، ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، قراردادی را امضا کرد که تمام کارکنان شرکت، به جز حلقه داخلی او، را شگفت‌زده ساخت. نادلا به استارتاپی به نام اینفلکشن ای‌آی ( AI) در سیلیکون ولی چشم‌داشت؛ مدیرعامل این شرکت، مصطفی سلیمان، یکی از بنیان‌گذاران شرکت پیشرو هوش مصنوعی دیپ‌مایند بود. او بیش از ۱.۵ می‌لیارد دلار سرمایه جذب کرده و بهترین محققان را استخدام نموده بود، اما شرکت شهرت چندانی نداشت و به نظر می‌رسید هیچ درآمدی نداشته باشد.
مایکروسافت بیش از ۶۵۰ می‌لیون دلار برای اخذ مجوز تکنولوژی اینفلکشن پرداخت، اکثر کارکنان آن را استخدام کرد و سلیمان را سرپرست بخشی از کسب‌وکار مایکروسافت کرد که ارزش بیش از ۱۲ می‌لیارد دلار دارد. با اندکی احتیاط می‌توان این حرکت را یک قمار پرریسک تلقی کرد.
شرط‌بندی‌های پرخطر بر روی هوش مصنوعی عادت نادلا شده است. او در طول پنج سال گذشته متعهد به سرمایه‌گذاری ۱۳ می‌لیارد دلاری در شرکت جوان و تهاجمی OpenAI شده است که پیش از ورود مایکروسافت درآمد قابل‌توجه‌ی نداشت. نادلا به همکاران خود دستور داد راه‌هایی برای ادغام تکنولوژی OpenAI در تعداد زیادی از محصولات مایکروسافت بیابند، حتی اگر این تکنولوژی همیشه به درستی کار نکند.
نادلا واقعا به تمام توانایی‌های AI ایمان دارد؛ با وجود اینکه ممکن است سال‌ها طول بکشد تا مشخص شود این تلاش‌ها واقعا نتیجه می‌دهد یا خیر، او شکوفایی هوش مصنوعی را فرصتی همه‌جانبه برای شرکت خود و دیگر غول‌های تکنولوژی می‌بیند. هدف او این است که مطمئن شود مایکروسافت که در دوران دات‌کام کند عمل کرد و در مورد تلفن‌های هوشمند اشتباه کرد، بر این تکنولوژی نوین تسلط یابد.
آخرین مطالب
- اهمالکاری در نوجوانان: علائم، عوامل، پیامدها و راهکارهای درمان موثر
- مبارزه با ساس تختی: راهنمای جامع شناسایی، ریشهکن کردن و پیشگیری
- لکه زرد روی چشم: علائم، علل و روشهای درمانی از پینگوکولا تا گزانتلاسما
- مقایسه ژل رویال و عسل: تفاوتها، مزایا و بهترین گزینه برای تقویت بدن
- راهنمای جامع درمان آفت دهان: ۱۱ روش خانگی و پزشکی برای تسکین سریع درد
تا به حال سرمایه‌گذاران مایکروسافت این قمار را پس‌ندیده‌اند. ده‌ها می‌لیارد دلاری که نادلا در دو سال گذشته در هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کرده، ارزش مایکروسافت را ۷۰ درصد افزایش داده و به بیش از ۳.۳ تریلیون دلار رسانده و این شرکت را به یکی از سه رقیب برای کسب عنوان ارزشمند‌ترین شرکت بورسی جهان تبدیل کرده (سازنده تراشه انویدیا، ستاره دیگر هوش مصنوعی و اپل، دو رقیب دیگر در این رقابت هستند).
ایده اینکه آقای نادلا ریسک‌پذیر و حامی سرسخت هوش مصنوعی است و چشم‌اندازی گسترده برای این تکنولوژی دارد، تقریبا با پیشینه او به عنوان یک مدیر ارشد در صنعتی پر از قدرت، مقاومت و اطمینان، هم‌خوانی دارد. آقای نادلا، مهندس ۵۶ ساله، نزدیک به یک دهه پیش در مسیر سلسله‌مراتب مایکروسافت به سمت مدیرعاملی حرکت کرد. او با بازگرداندن درخشش مایکروسافت پس از رکود چندساله تحت مدیریت جانشین مشهور‌تر خود، استیو بالمر، جایگاه خوبی به دست آورد.
پنی پرتزکر، وزیر سابق بازرگانی آمریکا و عضو فعلی هیئت‌مدیره مایکروسافت، تصریح کرده نادلا در جستجوی نوآوری‌های بزرگ بوده است؛ به همین دلیل در حوزه‌های مختلفی وارد شده است. او با وجود مخالفت‌های گسترده سازمان‌های ضد‌انحصار، ۶۹ می‌لیارد دلار برای خرید اکتیویژن بلیزارد، ناشر بازی‌های ویدیویی، پرداخت کرد و وارد دنیای متاورس (محیط مجازی) شد که در این عرصه چندان موفق نبوده است.
هوش مصنوعی (AI) برای او یک تغییر بسیار مهم محسوب می‌شد. اوایل دسامبر، نادلا ساعت‌ها با مصطفی سلیمان، مدیرعامل اینفلکشن، در دفتر مرکزی مایکروسافت در ردماند واشنگتن دیدار کرد. با پشتیبانی رید هافمن، یکی از اعضای هیئت‌مدیره مایکروسافت و سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر که اینفلکشن را تاسیس کرده بود، سلیمان به دقت ارزیابی شد. ماه فوریه، او به‌صورت مخفیانه با سلیمان در محوطه وسیع مایکروسافت شام خورد.
کمتر از یک ماه پس از آن، نادلا معامله را نهایی کرد. او به سیلیکون ولی، جایی که اینفلکشن مستقر بود، پرواز کرد. سلیمان پیش از این به کارکنان خود گفته بود که مایکروسافت آن‌ها را جذب می‌کند.
تولد برت (BERT)
نادلا اواخر ۲۰۱۸ وقتی گوگل برت را معرفی کرد، شگفت‌زده شد. برت نسخه اولیه‌ای از تکنولوژی هوش مصنوعی بود که قرار بود چت‌بات‌هایی همانند ChatGPT را تقویت کند.
چندین محقق برت اخیرا در مایکروسافت کار می‌کردند و آقای نادلا این واقعیت تلخ را پذیرفت که زیرساخت شبکه کامپیو‌تری مایکروسافت برای ساخت هوش مصنوعی به اندازه کافی پیشرفته نیست.
فقط کپی کردن برت شش ماه طول کشید. کوین اسکات، مدیر فناوری مایکروسافت، در سال ۲۰۱۹ در ایمیلی به نادلا و بیل گیتس، بنیان‌گذار مایکروسافت، دلیل این تأخیر را عدم آمادگی زیرساخت برای این کار اعلام کرد.
داستان مایکروسافت و OpenAI
نادلا برای پیچیده‌تر کردن سیستم ابری مایکروسافت، سرمایه‌گذاری در OpenAI را در نظر گرفت که یک استارتاپ تازه‌تاسیس و مشتاق بود و رویکرد‌های نوین برای هوش مصنوعی را پیگیری می‌کرد. ساخت آنچه OpenAI نیاز داشت، مایکروسافت را مجبور می‌کرد عملکرد خود را ارتقا دهد.
اما OpenAI ریسک داشت؛ این شرکت به عنوان یک سازمان غیر‌انتفاعی آغاز به کار کرده بود و تا آن زمان توسط یک هیئت‌مدیره غیر‌انتفاعی که پاسخگوی سرمایه‌گذاران نبود، کنترل می‌شد. اخیرا این شرکت روابط خود را با ایلان ماسک، یکی از حامیان مهم OpenAI، قطع کرده بود، اما نادلا معتقد بود سام آلتمن، مدیرعامل OpenAI، و تیمش کاری اساسا متفاوت و بهتر از مایکروسافت انجام خواهند داد. سام آلتمن روحیه زیاده‌خواه‌ی دارد و هرگز با کم قانع نمی‌شود؛ نادلا به چنین روحیه‌ای علاقه‌مند است.
سرمایه‌گذاری در OpenAI تا مارس ۲۰۱۹ انجام شد. آقای نادلا با ارائه اسلایدی ساده اعلام کرد که مایکروسافت یک ابرکامپیو‌تر هوش مصنوعی خواهد ساخت. قطعا به گفته وی این کار هزینه‌بر خواهد بود و ممکن است می‌لیارد‌ها دلار هزینه داشته باشد، حتی خود کارکنان مایکروسافت تا آن زمان هیچ ایده‌ای در مورد این ابرکامپیو‌تر نداشتند.
چند ماه بعد، مایکروسافت سرمایه‌گذاری یک‌میلیارد دلاری خود در OpenAI را اعلام کرد؛ این شرکت حق دسترسی به محصولات OpenAI و یک مشتری ابری نوآورانه را که آقای نادلا می‌خواست، به دست آورد، اما در هیئت‌مدیره استارتاپ جایگاه‌ی نداشت. چنین چیدمانی بسیار غیر‌معمول بود و تعداد زیادی از کارشناسان حوزه هوش مصنوعی به پیروزی OpenAI خوش‌بین نبودند و شانس کمی برای موفقیت این شرکت پیش‌بینی می‌کردند.
سال ۲۰۲۱، OpenAI دچار رکود شد. گروه‌ی از محققانی که تکنولوژی پایه ChatGPT را توسعه داده بودند، نگران بودند که OpenAI جاه‌طلبی‌های تجاری را بر ایمنی تکنولوژی ترجیح دهد؛ به همین دلیل شرکت را ترک کردند. با رفتن آن‌ها، OpenAI یک سال عقب ماند. این اتفاق باعث شد تعداد زیادی از کارکنان مایکروسافت نسبت به تمرکز اختصاصی آقای نادلا بر OpenAI خوش‌بین نباشند؛ تا جایی که ژودونگ هوآنگ، فن‌آور قدیمی کار هوش مصنوعی مایکروسافت که اکنون مدیر فناوری شرکت کنفرانس ویدئویی زوم است، به صراحت اعتراف کرده کارکنان مایکروسافت اصلا OpenAI را جدی نگرفته‌اند و آن را بیش‌تر یک شوخی می‌دانستند!
در حالی که OpenAI در حال مقابله با مشکلات بود، نادلا به سمت متاورس حرکت کرد که به نظر می‌رسید تکنولوژی جنجالی و پرطرفدار بعدی باشد؛ اما پروژه متاورس مایکروسافت نیز ناکام ماند و به دلیل بالا بودن هزینه بازده‌ی، مورد استقبال قرار نگرفت؛ پس از شکست پروژه متاورس، نادلا ۲ می‌لیارد دلار دیگر در OpenAI سرمایه‌گذاری کرد و برای یافتن فردی برای ادغام هوش مصنوعی در خط تولید محصول مایکروسافت از هیچ تلاشی کوتاه نیامد.
نتیجه این تلاش‌ها گیت‌هاب کوپایلوت بود که از تکنولوژی OpenAI برای خودکار‌سازی نوشتن کد برای توسعه‌دهندگان بهره می‌برد. این محصول یک موفقیت ارزشمند محسوب می‌شد؛ چون باعث جذب بیش از یک می‌لیون توسعه‌دهنده در طول یک سال شد و اعتماد نادلا به هوش مصنوعی را نیز تقویت کرد. نادلا معتقد بود گیت‌هاب کوپایلوت می‌تواند همه چیز را متحول کند.
دقت نادلا به
آگوست ۲۰۲۲، نادلا نگاهی به، سیستم پیشرفته OpenAI که به نظر می‌رسید همانند انسان می‌نویسد، انداخت و هیجان او به یک باور پرریسک تبدیل شد؛ او می‌خواست این تکنولوژی هوش مصنوعی نوین را با تمام حوزه‌های فعالیت مایکروسافت، از جمله موتور جستجوی خود، بینگ، ادغام کند.
کارکنان مایکروسافت تردید خود را در مورد چنین تصمیمی ابراز کردند؛ چون این شرکت چندین بار در حوزه طراحی محصولات برای مصرف‌کننده نهایی ناکام شده بود؛ از موزیک‌پلیر زون گرفته تا ویندوز فون. مدل‌های جدید هوش مصنوعی بیش‌تر اشتباه می‌کردند یا چیز‌هایی را از خودشان در می‌آوردند. این ادغام عجیب به نظر می‌رسید.
اما آقای نادلا با دیدگاه متفاوتی به آن نگاه کرد ممکن است مایکروسافت سهمی در بازار جستجو به دست نیاورد (که نیاورد) اما حداقل گوگل را مجبور می‌کند برای دفاع از خود هزینه‌های زیادی بپردازد. او اعلام کرد به لطف هوش مصنوعی، هر دعوای قدیمی و هر شرط‌بندی قدیمی مجددا روی میز است.
نوامبر ۲۰۲۲، OpenAI چت‌بات ChatGPT خود را معرفی کرد. هیاهوی ناشی از معرفی آن باعث شد آقای نادلا زیرمجموعه‌های خود را به فکر گسترش کارشان سوق دهد. اسکات گاتری، مدیر ارشد، او گفت اواخر ۲۰۲۲، تیمش هر هفته ناچار بود تخمین خود را از تعداد تراشه‌های گران‌قیمت و قدرتمند انویدیا که مایکروسافت به آن‌ها نیاز دارد، افزایش دهد. او تأکید کرد در دسامبر از کارکنان خواسته بود با برنامه‌ای ۱۰ برابر بزرگ‌تر برگردند، اما همه کارکنان معتقد بودند حتی اجرای برنامه جاری هم فرا‌تر از توان و تفکر آن‌هاست!
بحران تازه در OpenAI
مایکروسافت از دخالت در مدیریت OpenAI به دلیل ترس از اینکه قانون‌گذاران حوزه ضد‌انحصار فکر کنند این شرکت کنترل استارتاپ را در دست دارد، خودداری کرده بود، اما نادلا پس از برکناری آلتمن، با هیئت‌مدیره و مدیران اجرایی OpenAI تماس گرفت تا بفهمد چه اشتباه‌ی رخ داده و چگونه می‌توان آن را اصلاح کرد. در نهایت، او به آقای آلتمن و تمام کارکنان OpenAI شغلی در مایکروسافت پیشن‌هاد داد. به عبارت دیگر، او آماده بود OpenAI را تخریب کند؛ قطعا اگر آلتمن بازگردانده نمی‌شد و هیئت‌مدیره OpenAI بلافاصله او را بازگرداند.
نادلا در یک مصاحبه گفت می‌ترسید برکناری آلتمن باعث جذب کارکنان OpenAI به سمت رقبا شود. او گفت اگر بهترین راه برای آن‌ها برای ادامه دادن به کارشان، فعالیت در بخشی از مایکروسافت است؛ پس باید این اتفاق بیفتد.
این آشفتگی یادآوری کرد که شرط‌بندی نادلا بر روی OpenAI، مایکروسافت را به نحوی نگران‌کننده به این استارتاپ وابسته کرده است.
(نزدیک به یک ماه بعد، نیویورک‌تایمز از OpenAI و مایکروسافت به دلیل بهره‌برداری از داستان‌های خبری کپی‌رایت‌دار خود برای آموزش سیستم‌های هوش مصنوعی‌شان شکایت کرد؛ قطعا مایکروسافت و OpenAI می‌گویند بهره‌برداری آن‌ها از محتوا بر پایه اصل استفاده منصفانه مجاز است.)
اس. سوماسگار، مدیر اجرایی سابق مایکروسافت که اکنون در گروه سرمایه‌گذاری مادرونا است و مرتب با نادلا صحبت می‌کند، معتقد است تلاش برای کسب قدرت در OpenAI باعث شده نادلا بیش‌تر بر روی کار هوش مصنوعی خود مایکروسافت تمرکز کند؛ به نظر او کارکنان مایکروسافت باید راه‌هایی برای وابستگی کمتر به OpenAI بیابند.
<figcaption class="wp-element-caption"مصطفی سلیمان یکی از پیشگامان هوش مصنوعی در DeepMind می بود اما هنگامی در گوگل وجود داشت، سؤالاتی درمورد سبک مدیریتش نقل شد.اینفلکشن ای.آی؛ سکوی پرتاب تکنولوژی هوش مصنوعی مایکروسافت؟
نزدیکی به شرکت اینفلکشن ای.آی سلیمان می‌تواند به حل مشکل وابستگی کمک کند. شرکت سلیمان قبلا کاملا تحت نظر نادلا بود؛ چون مایکروسافت یکی از سرمایه‌گذاران اولیه آن به شمار می‌رفت، اما نگرانی‌هایی در مورد مدیریت سلیمان وجود داشت. پس از اینکه گوگل دیپ‌مایند را در سال ۲۰۱۴ خرید، کارکنان دیپ‌مایند شکایت کردند که گوگل به صورت قلدری و مافوقانه رفتار می‌کند. سلیمان عذرخواه‌ی کرد اما در شرکت نماند.
نادلا در یک شام مخفیانه در مقر مایکروسافت، سلیمان و هم‌بنیان‌گذار او، کارن سیمونیان، را در مورد نحوه عملکرد اینفلکشن سوال‌پرس کرد. در پایان شام تصمیم خود را گرفت. به نظر او سلیمان از شکست‌های خود درس گرفته و خود را در اینفلکشن ثابت کرده است. او گفت من همیشه مردم را بر پایه آخرین تأثیر واقعی کارشان ارزیابی می‌کنم.
اینفلکشن سه هفته بعد به مایکروسافت واگذار شد؛ این واگذاری از نظر فنی یک خرید و فروش نبوده است که ممکن است در بازبینی‌های ضد‌انحصاری به مشکل بر بخورد، اما استخدام سلیمان و دیگر کارکنان شرکت او را برای مایکروسافت ممکن ساخت.
سلیمان مسئول تشکیل عاملان هوش مصنوعی شد که همانند دستیار‌های شخصی آنلاین عمل می‌کنند، مردم را در کار‌های روزمره راهنمایی می‌کنند و حتی فکر کردن در مورد برخی مسائل را نیز بر عهده می‌گیرند.
نادلا این اتفاق را به عنوان یک تغییر قابل مشاهده در نحوه تعامل مردم با رایانه‌ها و جهشی فرا‌تر از آنچه رقبا انجام می‌دادند، در نظر گرفت. او منابع عظیمی را برای تحقق هدفش در اختیار سلیمان قرار داد، از جمله مدیریت تعداد زیادی از بزرگ‌ترین کسب‌وکار‌های مصرف‌کننده مایکروسافت همانند بینگ. قرار بود بیش از ۱۰ هزار نفر تحت نظر او کار کنند.
سلیمان هیچ تجربه‌ای در مدیریت چنین سازمان بزرگی نداشت، اما نادلا به او گفت افراد زیادی وجود دارند که می‌توانند او را پشتیبانی کنند. به نظر نادلا، سلیمان آینده‌نگر است.
