تأثیر ماریجوانا بر حافظه

تأثیرات مخرب کانابیس بر حافظه کاری و عملکرد مغزی: یافته‌های جدید از اسکن fMRI

با وجود باور رایج مبنی بر بی‌زیانی حشیش و ماریجوانا به دلیل منشأ طبیعی آن‌ها، یک تحقیق علمی نوین این فرضیه را به چالش کشیده است. نتایج حاصل از بررسی‌های تصویری مغز نشان می‌دهد که مصرف فراوان مشتقات گیاه شاهدانه (Cannabis) می‌تواند کارکردهای شناختی و به‌ویژه حافظه فعال را به شدت دچار اختلال نماید.

بر اساس گزارشی از فورتچون (Fortune)، تیمی از محققان دانشگاه کلرادو با بهره‌گیری از تکنیک‌های تصویربرداری مغزی، تأثیرات مصرف کانابیس بر فعالیت مغزی بیش از هزار شرکت‌کننده در بازه سنی ۲۲ تا ۳۶ سال را مورد ارزیابی قرار دادند. این مطالعه هر دو جنبه اثرات بلافاصله پس از مصرف و پیامدهای مصرف مزمن را در بر می‌گرفت. داده‌ها آشکار کرد که ۶۸ درصد افرادی که به تازگی از ماریجوانا مصرف کرده بودند، در انجام وظایف نیازمند حافظه فعال (Working Memory) عملکرد ضعیف‌تری از خود نشان دادند. این نرخ در میان مصرف‌کنندگان مزمن نیز ۶۳ درصد برآورد شد. حافظه کاری همان سیستمی است که اطلاعات را برای مدت کوتاه نگه می‌دارد تا در فرآیندهایی چون استدلال، درک مطلب و حل مسئله به کار رود.

تحلیل تأثیر مصرف کانابیس بر نواحی مغزی

محققان اصلی این طرح تأکید می‌کنند: «با توجه به رو به افزایش بودن مصرف شاهدانه در مقیاس جهانی، درک اثرات آن بر سلامت عمومی اهمیتی فزاینده یافته است. این پژوهش‌ها به ما امکان می‌دهد تا با ارائه تصویری کامل از مزایا و مخاطرات، شهروندان را برای تصمیم‌گیری‌های آگاهانه و درک پیامدهای محتمل یاری رسانیم.»

در طراحی این مطالعه، ۱۰۰۳ داوطلب بر اساس سوابق مصرف طول عمر به سه دسته تقسیم شدند: افرادی با مصرف سنگین (بیش از ۱۰۰۰ بار در طول عمر)، مصرف‌کنندگان متوسط (بین ۱۰ تا ۹۹۹ بار) و گروه شاهد یا غیرمصرف‌کننده (کمتر از ۱۰ بار).

[[OAR_MEDIA_1]]

برای سنجش دقیق تغییرات عصبی، onderzoek‌ها از اسکن مغزی fMRI (تصویربرداری ان Magnetic Resonance Imaging کارکردی) استفاده کردند و شرکت‌کنندگان را از طریق هفت تست شناختی متنوع ارزیابی نمودند. این تست‌ها طیف وسیعی از قابلیت‌ها را پوشش می‌دادند از جمله: حافظه فعال، پردازش احساسات، مهارت‌های زبانی، کنترل حرکتی (مانند تست ضربه‌زدن انگشت) و سایر دامنه‌های شناختی.

تحلیل‌های آماری نتایج حاکی از آن بود که مصرف حشیش و ماریجوانا تأثیر معنادار و قابل‌توجهی بر عملکرد مغز در طول چالش‌های حافظه کاری دارد؛ به عبارت دیگر، احتمال اینکه این همبستگی به صورت تصادفی رخ داده باشد، بسیار پایین است. این پدیده هم در مصرف‌کنندگان با سابقه طولانی و هم در کسانی که به تازگی مصرف کرده بودند، مشاهده گردید. به طور کلی، تیم علمی نتیجه گرفت که مصرف سنگین شاهدانه منجر به کاهش فعالیت در نواحی کلیدی مغز می‌شود که در وظائف حیاتی نظیر تصمیم‌گیری، تثبیت حافظه، کنترل توجه و تنظیم اضطراب نقشی ایفا می‌کنند.

یافته‌های کامل این پژوهش در نشریه معتبر JAMA Network Open برای دسترسی عموم منتشر شده است.