جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶

جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶

جنگنده اف-۱۴ تامکت ساخت گرومن با انتشار فیلم تاپ‌گان در مه ۱۹۸۶ به نماد قدرت هوایی نیروی دریایی آمریکا تبدیل شد، هرچند که برخی منتقدان آن را ترویج ملی‌گرایی افراطی می‌دانستند. این هواپیما پیش از آنکه در سینما به شهرت برسد، سال‌ها در خدمت عملیاتی بود.

جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 9

ریشه‌های برنامه اف-۱۴ به دهه ۱۹۵۰ بازمی‌گردد وقتی ارتش آمریکا به دنبال هواپیمايی برای دفاع از ناوگروه‌های تهاجمی در برابر موشک‌های ضد‌کشتی دوربرد بود. رابرت مک‌نامارا، وزیر دفاع وقت، می‌خواست یک پلتفرم مشترک برای نیروی هوایی و دریایی باشد، همانند اف-۴ فانتوم دو که قبلا این نقش را ایفا می‌کرد.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat
جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 10

گرومن و سنت نام‌گذاری با نام گربه‌های سانان

در چارچوب برنامه تی‌اف‌ایکس، جنرال داینامیکس و گرومن همکاری کردند. گرومن که پیشینه نام‌گذاری هواپیما‌ها با عناوینی مانند هل‌کت، وایلدکت و بیرکت را داشت، نام تامکت را برگزید؛ نامی که لقب دریاسالار توماس اف کانولی، نقش کلیدی در پروژه، نیز بود.

تجربه جنگ ویتنام نشان داد فانتوم‌ها در برابر میگ‌های شوروی مانور‌پذیری کمتری دارند. وقتی دریاسالار کانولی نمونه اولیه تامکت را پرواز داد، مشکلات فرا‌صوت و دشواری فرود بر ناو هواپییمابر آشکار شد. نگرانی‌های او در کنگره باعث قطع حمایت‌های مالی شد.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat
جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 11

نیروی دریایی به دنبال محافظت از ناوگروه‌ها بود

دستگاه ناوایری (NAVAIR) بدون هواپیمايی که هر دو شاخه را برآورده کند، پیشن‌هاد‌های جدید طلب کرد. معیار‌ها شامل جنگنده دو سرنشینه، دو موتوره، قابلیت نبرد هوا-به-هوا و سرعت ۲.۲ ماخ بود. گرومن با طرح ۳۰۳ برنده شد و نیروی دریایی برای تسریع، فاز نمونه‌سازی را حذف کرد؛ نیروی هوایی نیز همین روش را برای اف-۱۵ ایگل به کار گرفت.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat
جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 12

اف-۱۴ تا ۱۶۰ کیلوم‌تر هدف را شناسایی و به شش مقصد همزمان شلیک می‌کند

اف-۱۴ تامکت دو نفره است خلبان و افسر رادار که سیستم کنترل تسلیحات را مدیریت می‌کند. این جنگنده در هر شرایط جوی قادر است اهداف را از فرا‌تر از ۱۶۰ کیلوم‌تر ردیابی کرده و همزمان شش موشک هوا-به-هوا به سمت شش هدف پرتاب نماید. بار تسلیحاتی شامل شش موشک دوربرد، شش موشک می‌ان‌برد و حداکثر چهار موشک کوتاه‌برد است. در بدنه یک توپ‌گردان وولکان با ۶۷۵ گلوله نصب شده و با سیستم لانتیرن (LANTIRN) می‌تواند بمب‌های هدایت‌شونده لیزری به کار گیرد.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat
جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 13

سرعت بالا و چابکی ناشی از بال‌های متمایل‌به عقب

با وجود ابعاد بزرگ (پیش از ۱۹.۲ متر و پهنه بال ۱۹.۵ متر)، اف-۱۴ در سطح دریا فرا‌صوت و در ارتفاع بیش از ۲.۳ ماخ پرواز می‌کند. برد بدون سوخت‌گیری هوایی ۲۵۷۵ کیلوم‌تر و برد رزمی حدود ۱۶۰۰ کیلوم‌تر است. سیستم بال متمایل‌به عقب که به طور خودکار تنظیم می‌شود، این جنگنده سنگین را به پلتفرم چابک و سریع تبدیل کرده است. از صندلی عقب، افسر رادار می‌تواند تا ۲۴ هواپیما را با رادار پالس دوپلر باند ایکس ردیابی نماید.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat
جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 14

ورود به خدمت در اکتبر ۱۹۷۲ و مأموریت اول در سایگون

اولین پرواز اف-۱۴ در ۲۱ دسامبر ۱۹۷۰ در کارخانه کالورتون گرومن در نیویورک انجام شد. در ۸ اکتبر ۱۹۷۲ در پایگاه می‌رامار کالیفرنیا با اسکادران آموزشی به خدمت نیروی دریایی درآمد. خلبانان در می‌رامار آموزش دیدند و در سپتامبر ۱۹۷۴ بر ناو USS مستقر شدند. در آوریل ۱۹۷۵ این هواپیما‌ها پوشش هوایی برای خروج نیرو‌های آمریکایی از سایگون را تأمین کردند.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat
جنگنده اف-۱۴ تامکت: از طراحی در دهه ۱۹۵۰ تا بازنشستگی در ۲۰۰۶ 15

اولین شکار هوایی در خلیج سدره ۱۹۸۱

معمر قذافی ادعا کرد خلیج سدره بخشی از آب‌های سرزمینی لیبی است، اما آمریکا بر پایه آزادی ناوبری مخالفت کرد. در ۱۹۸۱ ناوگان با ناو‌های USS و USS به منطقه حرکت کرد. در ۱۸ آگوست سه میگ-۲۵ لیبی به ناوگروه نزدیک شدند و ردیابی شدند. روز بعد هواپیمايی هاک‌آی دو سوخوی را در حال برخاستن از پایگاه غردابیه شناسایی کرد.

نیروی دریایی دو اف-۱۴ برای رهگیری اعزام کرد. یکی از سوخوی‌ها موشک اتول شلیک کرد اما هدف را نشانه نرفت. اف-۱۴‌ها با موشک‌های سایدوایندر هر دو سوخوی را ساقط کردند.

در اواخر دهه ۱۹۸۰ نیروی دریایی جایگزینی برای اف-۱۴ در برنامه ATF جستجو کرد، اما پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دسامبر ۱۹۹۱ بودجه کاهش یافت و برنامه لغو شد. اف-۱۴ در جنگ خلیج فارس خدمت کرد و در ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۶ بازنشسته گردید. از ۱۹۶۹ تا ۱۹۹۱ گرومن ۷۱۲ واحد ساخت.

تاریخچه و مشخصات جنگنده آمریکایی F-14 Tomcat

مشخصات کلی جنگنده اف-۱۴

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۲ نفر

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۱۹ متر

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۱۹.۵ متر

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۴.۹ متر

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۵۶۵ فوت مربع

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۱۹,۸۳۸ کیلوگرم

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۲۷,۶۶۹ کیلوگرم

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۷,۳۴۸ کیلوگرم

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۲ موتور توربوفن بعد سوز General Electric F110-GE-400

خدمه
طول
طول بال ها
ارتفاع
مساحت بال
وزن خالی
وزن ناخالص
ظرفیت سوخت
موتور

کارکرد

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۲.۳۴ ماخ

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۲,۹۶۳ کیلومتر

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۵۳,۰۰۰ فوت

<td class="has-text-align-center" data-align="center"۴۵,۰۰۰ فوت بر دقیقه

حداکثر شدت
برد
سقف پروازی
نرخ صعود