راز شکلگیری قمرهای مریخ از تصادف سیارکی تا-də گرانشی, علمای فضاسازی با بهرهگیری از یک مدلسازی پیشرفته، موفق شدند مکانیزم پیدایش دو قمر مریخ به نامهای فوبوس و دیموس را تشریح کنند. این کشف جدید، دیدگاههای پیشین را درباره منشأ این اجسام کوچک و بیشکل دگرگون کرده است. ویژگیهای منحصر به فرد قمرهای سیاره سرخ مریخ مشابه سایر سیارات منظومه شمسی، دارای قمرهای طبیعی است، اما فوبوس و دیموس با ماه زمین تفاوتهای بنیادین دارند.
ابعاد این دو گرم بسیار محدود است؛ قطر فوبوس تنها ۲۷.۳ کیلومتر و دیموس ۱۴.۴ کیلومتر برآورد میشود.
کل آنها کروی نیست، بلکه اجسامی تودهای با هندسه ناهمگن هستند که شباهتی به قمرهای کلاسیک سیاراتی ندارند.
فرضیه اسیر شدن سیارکها جیمز اودوناگو، ستارهشناس دانشگاه ریدینگ در انگلستان، بیان میکند این دو جرم شباهت بیشتری به سیارکها دارند تا قمرهای معمول. این نکته، نظریه رایج را تقویت میکرد که فوبوس و دیموس در گذشته سیارکهایی بودهاند که در دام گرانش مریخ گرفتار شدهاند.
یک مطالعه منتشرشده در ژورنال با استفاده از شبیهسازیهای فوق رایانهای، نشان داد یک سیارک بزرگ تحت tác độ گرانش مریخ تکهتکه شده و ممان این قطعات بهصورت کلوخهای انباشته شده تا دو قمر کنونی را تشکیل دهند. چالش مدارات دایرهای و استوایی با وجود اثبات. شبیهسازی، دو پرسش اساسی باقی میماند چرا مدار هر دو قمر بهصورت کامل دایرهای است و چرا دقیقاً در امتداد خط استوای مریخ قرار دارند؟
نظریه تصادف گرانبها و تشکیل دیسک فرضیه دوم بیان میکند یک جرم سماوی با مقیاس وسیع (ممکن است مشابه سیارک وستا، دومین سیارک پرجرم کمربند سیارکها) با سرعت بالا و از فاصلهای حدود ۵۱ هزار کیلومتری به مریخ برخورد کرده است. این اصطدام مواد سیاره را پراکنده کرده و یک دیسک حطاطی در برابر استوای مریخ شکل داده است که در نهایت قمرهای با مدار دایرهای را متولد کرده است.
مکانیزم تبدیل حطاط به قمر جاکوب کگریس، محقق مرکز ناسا، توضیح میدهد برخی قطعات خردشده از مدار فرار میکنند، اما بخش زیادی در دام گرانش میمانند. با گذشت زمان، این حطاطها تحت تأثیر جاذبه مریخ و خورشید به هم میچسبند و تودههای بزرگتر میسازند. این فرآیند منجر به ظهور یک ابر سیارکی میشود که با خط استو همتراز است.
قطعات ریزتر نیز حلقههایی شبیه به حلقههای زحل میسازند که دانشمندان پیشبینی میکنند در حدود ۵۰ میلیون سال آینده یا به سطح مریخ میخورند یا حلقههای تازهای را متولد خواهند کرد. مهمت MMX داوری نهایی با دادههای میدانی برای_ پایان به این جدل علمی، آژانس فضایی ژاپن (JAXA) مهمت کاوش قمرهای مریخ (MMX) را برنامهریزی کرده است. این یانفضا در سالهای آینده پرتاب شده و نمونهای از سطح فوبوس را برداشت و به زمین بازخواهد گرداند.
تجزیه و تحلیل دقیق این نمونه، قطعاً نشان خواهد داد که آیا منشأ قمرها سیارکی است که اسیر شده، یا حطاطی از بدنه خود مریخ ناشی از تصادف گرانبها است.
