مأموریت Cos-B، یکی از موفق‌ترین مأموریت‌های فضایی است که هیچ تلسکوپ نوری یا ابزار دقیق علمی نداشت

مأموریت آژانس فضایی اروپا در نهم آگوست ۱۹۷۵ پرتاب شد

در نهم آگوست ۱۹۷۵ مأموریت به عنوان اولین پروژه آژانس فضایی اروپا برای مطالعه منابع پرتو گاما راه‌اندازی گردید. این ماهواره فهرستی جامع از منابع پرتو گاما را تدوین کرد که به کاتالوگ ۲ شهرت یافت و نقشه‌ای کامل از پراکنش این منابع در دیسک کهکشان راه شیری ارائه داد.

پیشن‌هاد این فضاپیما برای اولین بار در اواسط دهه ۱۹۶۰ توسط جامعه علمی اروپا مطرح و در سال ۱۹۶۹ توسط شورای ESRO تصویب شد. مأموریت شامل یک ماهواره مجهز به آشکارساز‌های پرتو گاما بود که توسط ناسا به نمایندگی از ESRO به فضا پرتاب گردید.

این مأموریت در ۲۵ آوریل ۱۹۸۲ به پایان رسید، پس از آنکه ماهواره بیش از ۶.۵ سال، یعنی چهار سال طولانی‌تر از برنامه‌ریزی اولیه، فعال باقی ماند و حجم داده‌های پرتو گاما را ۲۵ برابر افزایش داد.

مأموریت یکی از موفق‌ترین مأموریت‌های فضایی محسوب می‌شود که بدون داشتن تلسکوپ نوری یا ابزار‌های دقیق علمی، تنها با یک کارکرد مختص؛ یعنی تعیین جهت ستارگان و اجرام دیگر و اندازه‌گیری شدت انتشار پرتو گامای آن‌ها، نتایج بی‌نظیری به دست آورد.

یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های این ماهواره، مشاهده ماکیان ایکس یک بود، یک سیاهچاله دوتایی پرتو ایکس پرانرژی که در فاصله حدود ۶ هزار سال نوری از خورشید قرار دارد.

مأموریت پایه‌گذاری کرد برای مأموریت‌های بعدی آژانس فضایی اروپا در حوزه فیزیک انرژی بالا. تجربیات به دست آمده از طراحی، پرتاب و عملیات این ماهواره مستقیما در توسعه تلسکوپ‌های پرتو گاما نسل بعد مانند CGRO ناسا و اینتگرال ESA به کار رفت.

داده‌های کاتالوگ ۲ همچنان مرجع ارزش‌مندی برای محققان است و برای شناسایی هم‌گام‌سازی منابع پرتو گاما با طول موج‌های دیگر از طیف الک‌ترومغناطیسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این می‌راث علمی نشان‌دهنده تاثیر طولانی‌مدت یک مأموریت با اهداف تمرکز‌یافته و ابزار‌های نسبتا ساده است.

پیشرفت‌های تکنولوژیک حاصل از شامل بهبود سیستم‌های کنترل موقعیت، واحد‌های ذخیره‌سازی داده و تکنیک‌های پردازش سیگنال در محیط فضایی بود که در طراحی ماهواره‌های علمی اروپایی دهه‌های بعد پیاده‌سازی شدند.